ABCD parametrləri (zəncir və ya transmiisiya xətləri parametrləri kimi də bilinir) transmiisiya xətlərinin modelinə kömək edən ümumiləşdirilmiş elektrik şəbəkə sabitləridir. Daha konkret olaraq, ABCD parametrləri transmiisiya xətlərinin iki port şəbəkəsində istifadə olunur. Belə bir iki port şəbəkənin şəkili aşağıdakı kimidir:
Elektrik enerjisinin bir yerden (məsələn, istehsal stansiyası) digər yere (məsələn, podstansiya və ya məskün evləri) maksimum effektivliyi ilə göndərilməsi, elektrik sistem mühəndisliyinin böyük bir hissəsidir.
Bu səbəbdən, elektrik sistem mühəndisləri bu gücün necə göndəriləcəyinə dair matematik modelin tam başa düşməlidirlər. ABCD parametrləri və iki port modeli bu mürəkkəb hesablamaları sadələşdirmək üçün istifadə olunur.
Bu matematik modelin dəqiqliyini saxlamaq üçün, transmiisiya xətləri üç növə bölünür: kısa transmiisiya xətləri, orta transmiisiya xətləri və uzun transmiisiya xətləri.
ABCD parametrlərinin düsturu transmiisiya xəttinin uzunluğuna görə dəyişir. Bu, çünki belə elektrik hadisələri - məsələn, korona deyşmazı və Ferranti effekti - ancaq uzun transmiisiya xətləri ilə bağlı olarkən baş verir.
Adından da bərabər, iki port şəbəkə PQ giriş portu və RS çıxış portunu əks etdirir. Hər hansı 4 terminal şəbəkədə (yəni, linear, pasiv, bilateral şəbəkə), giriş gərginlik və giriş cərəyanı, çıxış gərginliyi və çıxış cərəyanı kimi ifadə edilə bilər. Hər portun 2 terminali var ki, özünü xarici şəbəkəyə bağlaya bilər. Bu, esasında 2 port və ya 4 terminal şəbəkədir, və onda var:
PQ giriş portuna verilir.
RS çıxış portuna verilir.
İndi, transmiisiya xəttinin ABCD parametrləri, şəbəkə elementlərini lineer olan kimi nəzərə alaraq, təminat və qəbul endindəki gərginliklər və cərəyanlar arasında keçidi təmin edir.
Beləliklə, təminat və qəbul endindəki spesifikasiyaların arası ABCD parametrləri ilə aşağıdakı düsturlarla verilir.
İndi, transmiisiya xəttinin ABCD parametrlərini müəyyənləşdirmək üçün fərqli hallarda tələb olunan şəbəkə şərtlərini tətbiq edək.
Qəbul endi açıq shəbəkə olmaqla, qəbul endindəki cərəyan IR = 0.
Bu şərti (1) düstura tətbiq edərkən, alırıq,
Beləliklə, ABCD parametrlərinə açıq şəbəkə şərtini tətbiq etdikdə, A parametrini qəbul endindəki açıq şəbəkə gərginliyinə nisbəti kimi alırıq. Ölçü-birimlər itibarı ilə A, gərginliklər nisbətidir, beləliklə, A ölçüsüz parametrdir.
Eyni açıq şəbəkə şərtini, yəni IR = 0 (2) düstura tətbiq edərkən
Beləliklə, ABCD parametrlərinə açıq şəbəkə şərtini tətbiq etdikdə, C parametrini qəbul endindəki açıq şəbəkə gərginliyinə nisbəti kimi alırıq. Ölçü-birimlər itibarı ilə C, cərəyan və gərginlik nisbətidir, onun birliyi mho-dur.
Beləliklə, C açıq şəbəkə iletiklilik və onu C = IS ⁄ VR mho kimi verilir.
Qəbul endi qısa shəbəkə olmaqla, qəbul endindəki gərginlik VR = 0
Bu şərti (1) düstura tətbiq edərkən, alırıq,
Beləliklə, ABCD parametrlərinə qısa şəbəkə şərtini tətbiq etdikdə, B parametrini qəbul endindəki qısa şəbəkə cərəyanına nisbəti kimi alırıq. Ölçü-birimlər itibarı ilə B, gərginlik və cərəyan nisbətidir, onun birliyi Ω-dir. Beləliklə, B qısa şəbəkə mukavemet və onu B = VS ⁄ IR Ω kimi verilir.
Eyni qısa şəbəkə şərtini, yəni V
