AC ප්‍රතික්‍රියා මොටර්වල වෙනුවේ ස්ලිප් වශයෙන් ප්‍රතිඵලය කුමක්ද?

ස්ලිප් (Slip) යනු AC නිද්ධායන මෝටර්වල වැදගත් පෑමකි, එහි බලය (Torque) ට බොහෝ ප්‍රබල ලෙස පෙරණය කරයි. ස්ලිප් යනු සම්මත ප්‍රවේගය සහ දී ඇති රෝටර් ප්‍රවේගය අතර අන්තරය සම්මත ප්‍රවේගයෙන් බෙදූ නිසාදීමයි. ස්ලිප් පහත සමීකරණයෙන් ප්‍රකාශ කළ හැකිය:

යන්නේ:

s ස්ලිප් යි

ns සම්මත ප්‍රවේගය වේ

nr දී ඇති රෝටර් ප්‍රවේගය වේ

ස්ලිප් යන්නේ බලය ට පෙරණය

ආරම්භයේ ස්ලිප්

ආරම්භයේ, රෝටර් නිශ්චල වේ, එනම් 

nr=0, එබැවින් ස්ලිප් s=1.

ආරම්භයේ, රෝටර් ධාරාව උපරිම වේ, සහ ඛන්දානුක්තීය සෘණිය උපරිම වේ, එය උපරිම ආරම්භ බලය (Starting Torque) වන්නේ එයි.

ක්‍රියාකාරී කාලයේ ස්ලිප්:

මෝටර් ක්‍රියා කිරීමේදී, රෝටර් ප්‍රවේගය 

nr සම්මත ප්‍රවේගය 

ns වෙත අතර අතර අඩු වේ, එබැවින් ස්ලිප් 

s 1 වෙත අතර අතර 0 ට අඩු වේ.

ස්ලිප් වැඩි වේ නම්, රෝටර් ධාරාව වැඩි වේ, එහි පිළිතුරුව භූමික බලය වැඩි වේ. මෙය ස්ලිප් ට බලය සමානුපාතික වේ.

උපරිම බලය

මොනවක් ස්ලිප් අගයක් පවතී, එය ක්‍රියාත්මක ස්ලිප් (Critical Slip) ලෙස හැඳින්වෙන අතර, එය මෝටර් උපරිම බලය (Maximum Torque) ලාබා ගනී.

උපරිම බලය රෝටර් රෝධනය සහ පිළිතුරු බලය ආදී මෝටර් නිර්මාණ පාරමිති අනුව සාමාන්‍යයෙන් 0.2 සිට 0.3 අතර ස්ලිප් ඇති විට පිළිවෙලින් පිළිතුරු ලැබේ.

ස්ථිර ප්‍රතිඵල ක්‍රියාකාරීත්වය

ස්ථිර ප්‍රතිඵල ක්‍රියාකාරීත්වයේදී, ස්ලිප් නිර්මාණයක් පමණ වේ, සාමාන්‍යයෙන් 0.01 සිට 0.05 අතර.

මෙම ස්ථිතියේ, මෝටර් බලය අපරිමේය වේ නමුත් උපරිම නොවේ.

ස්ලිප් සහ බලය අතර සම්බන්ධය

ස්ලිප් සහ බලය අතර සම්බන්ධය පැරැබොලික ප්‍රස්තාරයකින් ප්‍රකාශ කළ හැකිය. ප්‍රස්තාරයේ ඉහළ භාගය උපරිම බලයට අදාල වේ, එයින් ස්ලිප් ක්‍රියාත්මක අගයට ප්‍රතිඵලයි.

ස්ලිප් ට පෙරණය කරන පාරමිති

උත්තුගැනීම

උත්තුගැනීම වැඩි වේ නම්, රෝටර් ප්‍රවේගය අඩු වේ, ස්ලිප් වැඩි වේ, බලය වැඩි වේ, එය නව බලාත්මක තත්ත්වය ලබා ගනී.

උත්තුගැනීම උපරිම බලයට අදාල උත්තුගැනීමට අත් වේ නම්, මෝටර් බොහෝ කාලයක් ක්‍රියා කිරීමට අපහසු වේ.

රෝටර් රෝධනය

රෝටර් රෝධනය වැඩි කිරීම උපරිම බලය සහ ආරම්භ බලය වැඩි කළ හැකිය, එහි පිළිතුරුව මෝටර් කාර්යක්ෂමතාව සහ ක්‍රියාකාරී ප්‍රවේගය අඩු වේ.

ප්‍රදාන ධාරාව

ප්‍රදාන ධාරාව අඩු වේ නම්, රෝටර් ධාරාව අඩු වේ, එහි පිළිතුරුව බලය අඩු වේ. එලෙසම, ප්‍රදාන ධාරාව වැඩි කිරීම බලය වැඩි කළ හැකිය.

සාරාංශය

ස්ලිප් AC නිද්ධායන මෝටර්වල බලයට බොහෝ ප්‍රබල ලෙස පෙරණය කරයි. ස්ලිප් වැඩි වේ නම්, බලය වැඩි වේ, ක්‍රියාත්මක ස්ලිප් ට උපරිම බලය ලැබේ. ස්ලිප් සහ බලය අතර සම්බන්ධය දැක්වීම මෝටර් තෝරා ගැනීම සහ භාවිතය සඳහා අත්‍යවශ්‍යයි.