چه پیوستگیهک دا هات بین سهێرباری ئامانج و نیروی گرانی؟

Bendamîna di raastina objektê û gravîtiya dibe ku ji gasên newtoniyên cihangirina û pêşkaftina serbest bûnê baş bêje.

Yekem, gravîtiya wêza yekem e; wê zoraya têne. Wê zora ku Tirkiya di objektan de dikare. Derbas derya Tirkiya, wê zor ên civîra 9.8 metr la saniye du (m/s²). Ger objektê tenha ji bo gravîtiya dikare, ew çewtibêj bêtira vê zorê. Vê çewtibêja li gor gravîtiyê hatine nîsandin.

Raastina objektê heke haseb dike çewtibêja ku ji ber zorayan da ku ser objektê werin. Eger objektê derbas ji ser rastixwekê serbest bêtire, raastina wê bi guman dikare çêbikin sepas ku gravîtiya bêtirêda objektê bêtirêde. Li gor fizîkê, raastina v bi karîna vê bendamîna dê hate hesab kirin:

v=gt+v0

 v raastina dawî ye,

g çewtibêja li gor gravîtiyê (civîra 9.8 m/s² li Tirkiya),

t dema ke veqetand,

v0raastina serdî ye.

Li ser pêşkaftina serbest, raastina serdî v0 tenha sifir e (eger objektê derbas ji ser rastixwekê serbest bêtire), lêkê formulê ya îsber dibêje:

v=gt

Ema wekî ma nîşan did, jî li ber zorayan din bêtirêda serkeftiniya havê, raastina objektê bi guman dikare çêbikin li gor dema.

Lêkê, li alîkariya, serkeftiniya havê raastina objektê têne. Bi guman dikare objektê çêbikin, serkeftiniya havê bi guman dikare çêbikin ta herêm bike bi zoraya gravîtiyê, lêkê objektê bi raastina serkeftî bêtirêde. Ema raastina serkeftî hatine nîsandin.

Li girtina, bendamîna di raastina objektê û gravîtiya dibe ku ji bo çewtibêja ku gravîtiya objektê bêtirêde, û çewtibêja raastina çêbikin. Lêkê, li alîkariya, faktoran serkeftiniya havê û din têne ku raastina dawî objektê têne.