Is féidir tuiscint a fháil ar an gceannas atá ag tairseach agus greimíocht chomhionann ó dhóchais Newton faoi ghluaiseacht agus ón mhaithféinmheas greimíochta.
Ar dtús, is fórsa í an tairsiú; is é seo an díol séideach atá á iarradh ag an Domhan ar rudaí. I bhfad ó shuíomh domhain an Domhain, is é an fórsa seo thart ar 9.8 meadar sa soicind carra (m/s²). Nuair a tá rud amháin faoi theaghmhais gan ach an tairsiú, beidh sé ag casadh go dtí an talamh. Is é seo an casadh a thiocfaidh as an tairsiú.
Is toradh den chasadh atá á iarradh ag na fórsaí atá ag obair air an véilís rud. Má thosaíonn rud amháin ag titim go saor ó suí, beidh a véilís ag méadaíú le teaghlach mar gur ginearálta an tairsiú ag casadh an rud. De réir fisice, is féidir an véilísv a ríomh de réir an cheadachan seo:
v=gt+v0
is é v an véilís deiridh,
g is é an casadh as an tairsiú (thart ar 9.8 m/s² ar an Domhan),
t is é an tréimhse a chas,
v0is é an véilís tosaigh.
Do thití saor, is minic go bhfuil an véilís tosaighv0 céad (má thosaíonn an rud ag titim ó suí), mar sin simplaítear an coibhneastú leis:
v=gt
Seo a chiallaíonn go, gan fórsaí eile cosúil le coinbhleacht aer, beidh an véilís rud ag méadaíú i gcoibhneas le teaghlach.
Áfach, i ndeireadh na dála, tionchar coinbhleacht aer ar an véilís rud. Mar a méadaíonn an luas, méadaíonn coinbhleacht aer freisin go dtí go mbíonn sé cothroimeach leis an ngreimíocht, ag an bpointe sin titfidh an rud ag luas coinníollach. Is é seo an luas comhthéarnach.
I gcomhréiteach, is léir go n-éiríonn an ceannas idir véilís rud agus an tairsiú ina mhódh inar casann an tairsiú an rud agus inar éiríonn an casadh in ardú ar an luas. Áfach, i saol an phrionsabail, tionchar factóirí cosúil le coinbhleacht aer freisin ar an luas réalaiste an rud.
