Transformadorearen bobinak eta nukleoa energia elektromagnetikoa transmititzeko eta transformatzeko osagai nagusiak dira. Haien funtzionamendu fidagarria ziurtatzea arazo larria da. Datu estatistikoek erakusten dute nukleoarekin zerikusia duten arazoek hirugarren arrazoirik handiena direla transformatzaileetan gertatzen diren hondaketetan. Fabrikatzaileek gero eta gehiago jartzen dute nukleoko akatsen gainean eta hobespen teknikoak inplementatu dituzte nukleoko lurreratze fidagarriari, nukleoko lurreratze monitorizazioari eta puntu bakarreko lurreratzea ziurtatzeari buruz. Operazio-sailek ere nabarmen azpimarratu dute nukleoko akatsak detektatzea eta identifikatzea. Hala ere, transformatzaileetan oraindik maiz gertatzen dira nukleoko akatsak, batez ere lurreratze anitz puntualagatik eta nukleoko lurreratze txarragatik. Artikulu honek akats mota horiei buruzko diagnostiko eta tratamendu metodoak aurkezten ditu.
1. Lurreratze Anitz Puntuala Kaltetzen Duten Akatsen Ezabapena
1.1 Transformatzailea ezin denean zerbitzutik kendu bitartean hartutako neurri aldiarterkoak
Kanpoko lurreratze korrontea badago eta akasteko korrontea nahiko handia bada, lurreratze haria behin-behinean deskonektatu daiteke martxan ibiltzean. Hala ere, beharrezkoa da behatze zorrotza egitea, akasteko puntua desagertu ondoren nukleoak potentzial flotatzailea garatzea ekiditeko.
Lurreratze anitz puntualaren akatsa ezegonkorra bada, erresistentzia aldagaria (rheostatoa) sartu daiteke lurreratze zirkuitu lanean korrontea 1 A azpitik mugatzeko. Erresistentzia balioa normaltik irekitako lurreratze hariaren artean neurtutako tentsioa zati lurreratze hariaren barrena doan korronteak ematen du.
Analisi kromatografikoa erabili behar da akasteko tokian gas sortze-tasa monitorizatzeko.
Neurketen bidez akasteko puntua zehazki lokalizatu ondoren, zuzenean konpondu ezin bada, nukleoko lurreratze normala akasteko lekura eraman daiteke korronte zirkulatzaileak nabarmen murrizteko.
1.2 Neurri osoak mantentzeko
Behaketa-kontrolak konfirmatutakoan lurreratze anitz puntualaren akats bat dagoela, gelditu daitezkeen transformatzaileak berehala izoztu eta guztiz konpondu behar dira akatsa guztiz ezabatzeko. Lurreratze anitz puntualaren mota eta eragilearen arabera mantenimendu-metodo egokiak hautatu behar dira. Hala ere, kasu batzuetan, gelditzea eta nukloa kendu ondoren ere, akasteko puntua ezin da aurkitu. Lurreratze-puntua zehazki kokatzeko erabil daitezkeen metodo hauek:
DC Metodoa: Deskonektatu nukleoaren eta kaptsaren arteko lotura-haria. Aplikatu 6 V-ko tentsio DC yokerako bi aldeetako altzairu silizioko laminen artean. Ondoren, erabili voltimetro DC bat hurrenez hurreneko laminen arteko tentsioa neurtzeko. Tentsioa zero izan edo polaritatea aldatzen den tokia da akasteko puntua.
AC Metodoa: Aplikatu 220–380 V-ko tentsio AC bobinaje baxuko bobinan, nukloan fluxu magnetikoa sortuz. Nukleo-kaptaren lotura-haria deskonektatuta, erabili miliamperemetro bat lurreratze anitz puntualaren akatsa adierazten duen korrontea detektatzeko. Mugitu miliamperemetroaren punta yokerako laminen maila bakoitzean zehar; korrontea zero izaten den puntua da akatsaren kokalekua.
2. Lurreratze Anitz Puntualak Sortutako Fenomeno Arraroak
Korronte zikilik nukloan induzitzen dira, nukleoko galerek gora egin eta berotze lokala eraginez.
Lurreratze anitz puntual larria denbora luzez tratatu gabe utzita, martxa jarraituak olio eta bobinetan berotzea eragingo du, olio-paper isolamendua astiro zaharbiltzen uzten du. Horrek laminen arteko isolamendu-estalkiaren kaltegarritasuna eta askatzea eragin dezake, nukleoko berotze larriagoa eta azkenean nukleoko erre-burnatzea eraginez.
Lurreratze anitz puntual luzeak transformatzaile oliatsuak isolatutako olioaren degradazioa eragiten du, suko gasak sortuz, Buchholz (gas) errelearen aktibazioa eraginez.
Nukleoko berotzeak transformatzaile ontziaren barruko bloke eta pieza kaptsak karbonizatu ditzake.
Lurreratze anitz puntual larriak lurreratze korrontea erre dezake, transformatzailearen normaltiko puntu bakarreko lurreratzea galduz—afer arriskutsu osoa.
Lurreratze anitz puntualak deskarga partzialaren fenomenoak ere sor ditzake.
3. Zergatik Behar du Nukleoak Puntu Bakarrean Lurreratzea Martxa Normalan
Martxa normalean, eremu elektrikoa dago bobinatzen energizatuen eta transformatzaile ontziaren artean. Nukleoa eta beste metal pieza batzuk eremu honetan daude. Kapazitantzia banaketa desberdinak eta eremu-indar aldakorrak direla eta, nukleoa fidagarriki lurreratu ez bada, kargaren eta deskargaren fenomenoak gertatuko dira, isolamendu solidoa eta olio-isolamendua biak kaltegarririk.
Nukleoa altzairu silizioko laminaz dago osatua. Korronte ziklik murrizteko, laminen bakoitza besteen aurka isolatuta dago erresistentzia txiki batekin (normalean zenbait ohm eta hamarreka ohm arte). Hala ere, laminen arteko kapazitantzia oso altua denez, laminak bide eragile gisa jokatzen dute eremu elektriko alternatiboetan. Beraz, nukleoa puntu bakarrean lurreratzea nahikoa da pilaren guztia lur potentzialera lotzeko.
Nukleoak edo metalezko osagaiak bi edo gehiagoko lurreratze-puntu badituzte (lurreratze anitz puntual), begizta itxia sortzen da puntu hauen artean. Begizta honek eremu magnetikoaren zati bat lotzen du, indar elektroinduktorea eta korronte zirkulatzaileak induzituz, berotze lokala eraginez eta nukleoa erre dezakeela.
Transformatzailearen nukleoa puntu bakarrean lurreratzea da lurreratze fidagarria eta normala—hau da, nukleoa lurreratu behar da, eta puntu bakarrean lurreratu behar da.
Nukleoaren akatsak batez ere bi faktoreek eragiten dituzte: (1) eraikuntza-praktike hoberrik gabeak, zurtzitzeko lotura sortzen dituztenean, eta (2) osagai edo kanpoko faktoreek puntu anitzeko lurratzeko arraza ematen dute.
