Xeletina elektrîkê ya malperên dixebitina divê wekha du pelan taybetandiyên serhêl bibe:
I. Fayka şokê elektrîkî
Şokê elektrîkî yekî yên direksiyon
Heke malpera elektrîkî vekar bibe, mesel yekî yên paşînekî hatî yeve û tirîyên hene, heke kes werîn bi qismeyê nîşteyê re tevlîbikin, şokê elektrîkî yekî yên direksiyon dibîne. Mesel, heke paşînekî motora vekar bibe û kuwa motora hene nîştey, û operatir kuwa motora tevlîbikin, demek ji bedewa derbas dike û şokê elektrîkî dibîne.
Bi rêzê şokê ya wê, bedewa yekî yên direksiyon bi qismeyên nîştey ên dikarin tevlîbikin. Rêza demek ji pîvan tevlîbikin bi bedewa re dê derbas be. Fayka serhêl bi rêzikên jî yên din berdibêje, mesel fayka tevlîbikin, rîza bedewa û rêza demek bi bedewa re. Gerastî, heke demek da ku ji bedewa derbas dike 10mA ve guherîne, li bedewa çendîna meclûs dibe û hewce ne ku ji nîşteyê derkeve; heke demek ji deqetên sedyarî ve guherîne, li bedewa hewce ne ku çendîna wanî û hata derbas bike.
Şokê elektrîkî yekî yên nedireksiyon
Vê şokê elektrîkî yekî yên ku ji bo vekariya malperên elektrîkî qismeyên konduktîv hatî yeve nîştey bine. Mesel, heke paşînekî yekî yên fasekan malpera vekar bibe û kuwa metalî malpera nîştey bine, heke kes bi kuwa nîştey re tevlîbikin, şokê elektrîkî yekî yên nedireksiyon dibîne.
Bi rêzê şokê ya wê, bedewa yekî yên nedireksiyon bi qismeyên ku normalda nîştey nebûn tevlîbikin. Ji bo vekariya malperên elektrîkî, qismeyên din nîştey bine. Normalda, ji bo vekariya demek da ku ji bo cihazên nîştekirina, qismeyên din nîştey bine û bedewa bi qismeyên din re tevlîbikin. Di sisteman TT (sistemek ji bo ku navbera nîştînî ya xweserî yekî yên direksiyon û qismeyên konduktîv malperên elektrîkî nîştîn), heke vekarî nîştekirina di malpera de dibîne, demek da ku ji bo cihazên nîştekirina û rîza bedewa, fayka serhêl bi bedewa re dibîne.
II. Fayka serhêlê endîşekê
Endîşekê ji bo zafî û çendîna çerkî
Heke malpera elektrîkî vekar bibe, mesel yekî yên kêfî û zafî, demek da ku demek guherîne. Bi rêzê kanûna Joule (Q = I²Rt, ku Q çerk e, I demek e, R rîz e, û t dema e), heke demek bi qismeyên konduktîv malperên elektrîkî derbas dike, çendîna çerkî guherîne.
Mesel, di sistemê de ku tirîyên van û paşînekî çendîne, heke zafî malperên elektrîkî derbas bikin, zafî dibîne. Demek guherîne li tirîyên van çendîna çerkî dibîne. Heke çerkî çalak ne, garmîya tirîyên van digerîne. Heke garmîya çendîne, çendîna çerkî ji bo malperên yekî yên çendîna çerkî dibîne. Normalda, malperên paşînekî, mesel polivinilklorûr, di garmîyên bilindê de çendîna çerkî dibîne, û fayka serhêl bi çendîna çerkî re digerîne.
Endîşekê ji bo ark û şimşek elektrîkî
Vekariya malperên elektrîkî ark û şimşek elektrîkî dibîne. Mesel, di dema kevêtirina û vekirina malperên kevêtirina, heke malperên kevêtirina nîşan ne, ark çi ke. Şimşek elektrîkî ji bo sebebên jî yên, mesel kêmîna paşînekî û çalak ne, bi malperên motor re dibîne.
Ark û şimşek elektrîkî garmîya çendîne û çendîna çerkî ji bo malperên yekî yên çendîna çerkî dibîne. Mesel, di civîdana malperên yekî yên çendîna çerkî, ark û şimşek elektrîkî çendîna çerkî dibîne. Li vir, ji bo çendîna çerkî, malperên plastîk û ger û malperên paşînekî di malperên elektrîkî de çendîna çerkî dibîne, û fayka serhêl bi çendîna çerkî re digerîne.
