چی دەوترێت ئێفەکتی کۆرانا لە نەخشیدا؟

Taybetîn: Corona efekti, di navbera şerêkê de hewlên hewazan deyşin da ku bi rojîna derbas u sese zıngula eşkenîn.

Hewl ênî şerêkên baxtirînê wekî medya dielektrik hatiye. Yani wekî îzolekirîn navbera şerêkên ku karanîn jiyan dabeşin. Heke demka nivîsînê yên di navbera şerêkan de yekemîn bibe, karanînî şarîkînavî navbera şerêkan de hatiye. Ev karanişînî şarîkînavî demka baxtirînê zêde bike.

Tevahî demka elektrîkî ya taybetî heke demka şarîkînavî be, zêde bike. Heke tevahî demka elektrîkî qêm dikoteyî 30 kV bibe, karanişînî yên di navbera şerêkan de bibin neyand. Lâkin, heke demka lê zêde bike 30 kV, hewl ênî navbera şerêkan de şarîkînavî bibin u destpêkî çêbibe. Şimşek navbera şerêkan de çêbike derbasîn heta ku îzolekirina şerêkan tamamîn bokîne.

Pelane

• Corona efekti

• Formasyonê corona

• Mijarekên ku corona taybetînin

• Nefarekên çêkirina corona

• Korona minîmalkirin

• Nokteya girîng

Formasyonê corona

Hewl ênî navendî û şerêk nayê. Jî berbi ser şertên adî, hewl ênî pêşkêşînûn elektron û îyon. Heke demka elektrîkî di navbera şerêkan de çêbike çêbibe, ev îyon û elektronên herîn xebitîn. Wekhevişê, li ser demên din hilafet bibin.

Di cihê serdemdanê de, hewlên şarîkînavî bi yekdin û hewlên herîn nayîn bişopandin. Beşdarîna ev, hejmara hewlên şarîkînavî çêbike zêde bike, hewl ênî navbera şerêkan de çêbike taybetînin heta ku çêbibe. Li ser demên din, şimşek navbera şerêkan de çêbike çêbibe.
Mijarekên ku corona taybetînin
Li jêr mijarekên ku corona taybetînin:

• Efektî demka daravî: Demka daravî ya lê zêde corona terindî navendîn. Di şerêkan baxtirîn de, corona qêm dikoteyî bibe çünki tevahî demka elektrîkî nayê ku ionizasyonê destpêkî çêbibe.
  Şertê navbera şerêk: Şerêkên navendî tevahî demka elektrîkî yên piştîkî yên şerêkên çilker. Çilkeriya şerêk, ku ji ber kirîn, malî, şerîn, vba., korona terindî navendîn.

• Faktora guhertiya hewl: Korona terindî proporsiyonalîn guhertiya hewl. Yani, heke guhertiya hewl bêtir bike, korona terindî zêde bike. Şerêkan navendînî di navbera şerêkan de ku di navbera malperên de bêtir bibe çünki guhertiya hewl di malperên de bêtir e.

• Efektî demka sisteman: Tevahî demka elektrîkî navbera şerêkan de depen dan demka potansiyel navbera wan. Demka potansiyelê lê zêde tevahî demka elektrîkî lê zêde bike u, li ser demên din, corona piştîkî çêbibe. Korona terindî zêde bike heke demka lê zêde bike.

• Deraya navbera şerêkan: Heke deraya navbera du şerêk lê zêde bibe ku diametrê şerêk, korona terindî çêbibe. Heke deraya divê bikar bibe, medya dielektrikan navbera wan bêtir bike, korona terindî bêtir bike.

Nefarekên çêkirina corona

Nefarekên corona li jêr in:

• Nîşanî terindînê: Rôjîna navbera şerêk çêbike çêbibe, ku nîşanî tarînda ye ku terindîn navendîn.

• Sese û terindîn: Efektî corona sese çêbike çêbibe, u sese di navbera terindînê de bêtir bike.

• Vibraşyonê şerêk: Efektî corona şerêkan vibraşyon bibe, ku li ser demên din taybetî stîrkî şerêkan biguhere.

• Korozî yên oksîjen: Corona oksîjen çêbike çêbibe, ku şerêkan ji bo korozî bêtir bike, mîqdara jiyanê şerêkan bêtir bike.

• Signale non-sinusoidal û terindîn: Efektî corona signale non-sinusoidal çêbike çêbibe, ku terindînên non-sinusoidal navbera şerêkan de çêbike çêbibe, ku wergerandina peranti elektrîkî yên ku navbera şerêkan de çêbibe.

• Bêtir bike efektîvitî şerêkan: Terindîn navendîn di navbera şerêkan de ji bo corona efektîvitîya giştî şerêkan bêtir bike.

• Terindîn radio û TV: Efektî corona radio û TV çêbike çêbibe, ku wergerandina komunikasyon û servisên TV çêbike çêbibe.

Minîmalkirina corona

Ji kerema corona efektîvitîya şerêkan bêtir bike, minîmalkirina corona pir hemîn e. Li jêr çend rêzik ênî ji bo kontrolkirina corona:

• Zêde bike diametrê şerêk: Zêde bike diametrê şerêk rêzik ênî ye ku korona terindî bêtir bike. Ev bi karînê şerêkên valî û şerêkên alûminî (ACSR) çêbike çêbibe. Ev cûre şerêk diametrê şerêk zêde bike û stîrkî mekanîkî û şarîkînavî çêbike çêbibe.

• Deberandina demka şerêkan: Demka şerêkan di ser faktoran ekonomî de çêbike çêbibe. Heke deraya navbera şerêkan zêde bike, demka çêbikê çêbike çêbibe, lê ev metoda çend derbarên pratîkî hene. Mîsala, deraya lê zêde zêde bikejiya arazi, costan biniyayîn, û çend problem di ser stîrkî stîrkî de çêbike çêbibe.

• Optimizasyonê deraya navbera şerêkan: Heke deraya navbera şerêkan zêde bike, reaksiyonê induktîfî çêbike çêbibe, lê deraya navbera şerêkan bi deraya navbera şerêkan de çêbike çêbibe. Bi deraya navbera şerêkan de korona û demka şarîkînavî navendîn bêtir bike.

Nokteya girîng

• Demka çêbikê: Demka çêbikê demka minîmalkirî ye ku îzolekirina hewl ênî çêbibe, ku nîşanî çêbikê corona ye. Heke demka çêbikê çêbibe, hewl ênî navbera şerêkan de çêbike çêbibe, ku corona çêbibe.

• Demka çêbikê vizî: Demka çêbikê vizî demka minîmalkirî ye ku corona çêbibe. Di demka minîmalkirî de, heke corona çêbibe, lê rôjîna corona nayê çêbibe.