Hướng dẫn xử lý khẩn cấp tình trạng kẹt dao cách ly trong điều kiện nhiệt độ thấp, băng giá và tuyết rơi.

1. Các điều cấm tuyệt đối về an toàn (Ba nghiêm cấm)

• Không vận hành cưỡng bức: Nếu dao cách ly bị kẹt và không thể đóng hoặc cắt, nhân viên vận hành tuyệt đối không được cưỡng bức đóng hoặc cắt dao cách ly. Hành động này có thể làm hỏng các thanh truyền động và sứ đỡ, thậm chí gây ra các sự cố nghiêm trọng như ngắn mạch chạm đất.
• Không vận hành khi có tải: Dao cách ly không có khả năng dập hồ quang. Chỉ được vận hành sau khi xác nhận máy cắt đã được cắt.
• Không tự ý mở khóa liên động: Nếu sự cố thuộc về hệ thống liên động "năm chống vận hành sai", nhân viên trực ban không được phép tự ý mở khóa liên động.

2. Các biện pháp kiểm tra và xử lý sự cố tại hiện trường (Ba kiểm tra)

• Rã đông và vệ sinh an toàn: Kiểm tra kỹ lưỡng xem cơ cấu truyền động có bị đóng băng hay không. Khi rã đông, tuyệt đối không dùng vật cứng đập mạnh vào sứ; sử dụng các dụng cụ không bằng kim loại như gỗ hoặc nhựa để làm sạch, hoặc dùng thiết bị gia nhiệt để làm tan băng. Đồng thời, loại bỏ bụi bẩn, mảnh vụn hoặc tuyết tích tụ xung quanh các bộ phận chuyển động để tránh gây cản trở cơ khí.
• Lắc nhẹ tay truyền động: Nếu nghi ngờ cơ cấu truyền động bị kẹt nhẹ, hãy lắc nhẹ tay truyền động qua lại vài lần. Thông thường, tình trạng kẹt nhẹ sẽ khôi phục độ linh hoạt sau khi lắc và thiết bị có thể đóng hoặc cắt bình thường.
• Loại bỏ rỉ sét và bôi trơn nhiệt độ thấp: Kiểm tra xem các bộ phận chuyển động trong hộp cơ cấu — chẳng hạn như chốt, thanh nối và tay quay — có bị ăn mòn hay không. Đối với tình trạng ăn mòn nhẹ, hãy loại bỏ rỉ sét, bôi mỡ chuyên dụng chịu nhiệt độ thấp (hoặc chất bôi trơn molypden disulfua), và vận hành cơ cấu bằng tay vài lần để khôi phục độ linh hoạt.

3. Các biện pháp ứng phó cụ thể cho từng loại cơ cấu truyền động

• Cơ cấu truyền động thủ công: Nếu dao cách ly không thể đóng hoặc cắt, hãy quan sát kỹ hoạt động của sứ đỡ và cơ cấu truyền động để ngăn ngừa hiện tượng gãy sứ do ứng suất xoắn.
• Cơ cấu truyền động bằng động cơ: Dừng vận hành ngay lập tức. Đầu tiên, kiểm tra xem hộp cơ cấu có được bịt kín đúng cách hay không và thiết bị sưởi ấm bên trong cùng bộ điều khiển nhiệt độ có hoạt động bình thường hay không. Tiếp theo, kiểm tra xem động cơ, các thanh nối và mạch vận hành/cấp nguồn có bình thường không, các cầu chì có bị lỏng hoặc cháy không, và xác nhận điều kiện liên động điện đã được mở khóa chính xác.
• Cơ cấu truyền động thủy lực/khí nén: Đối với cơ cấu thủy lực, kiểm tra xem dầu có bị thiếu hoặc giảm chất lượng hay không. Nếu áp suất dầu giảm và không thể vận hành, hãy ngắt nguồn cấp điện của bơm dầu và chuyển sang vận hành bằng tay. Đối với cơ cấu khí nén, kiểm tra xem hệ thống khí nén có bị tắc nghẽn do độ ẩm đóng băng hoặc hóa lỏng khí hay không; khi cần thiết, xả lượng nước ngưng tụ tích tụ trong bình chứa khí.

4. Xử lý nâng cao và bảo trì khi cắt điện

• Không hỗ trợ vận hành mù quáng: Nếu các tiếp điểm chính vẫn cản trở chuyển động, tuyệt đối không được cưỡng bức thao tác đóng. Đối với các dao cách ly từ 220 kV trở lên, khi cần thiết hãy báo cáo về trung tâm điều độ, xin cắt điện và để nhân viên bảo trì chuyên nghiệp xử lý, hoặc — dưới sự hướng dẫn của nhân viên bảo trì — sử dụng sào cách điện để hỗ trợ vận hành.
• Thay đổi phương thức vận hành: Nếu sự cố nằm ở các bộ phận tiếp xúc của dao cách ly hoặc không thể khắc phục sự cố cơ cấu truyền động, hãy báo cáo ngay cho trung tâm điều độ, xin chuyển tải (thay đổi phương thức vận hành thiết bị), sau đó đưa thiết bị ra khỏi vận hành để xử lý.
• Cắt điện khẩn cấp: Nếu trong quá trình vận hành xảy ra hiện tượng phóng điện nghiêm trọng, tiếp điểm bị hàn dính, chảy hoặc biến dạng, sứ bị hư hỏng, hoặc các bộ phận bị lỏng hoặc rơi ra, phải dừng vận hành ngay lập tức và cắt điện, cách ly thiết bị ngay.

Tóm tắt

Điều kiện nhiệt độ thấp, đóng băng và tuyết gây ra thử thách nghiêm trọng cho hoạt động của dao cách ly. Khi đối mặt với các sự cố kẹt, việc xử lý tại hiện trường phải luôn tuân thủ nguyên tắc "an toàn là trên hết, không vận hành cưỡng bức, xử lý sự cố có hệ thống". Nghiêm cấm vận hành dưới tải và đóng cắt cưỡng bức. Hãy cố gắng khôi phục độ linh hoạt của thiết bị thông qua các biện pháp tiêu chuẩn như làm tan băng an toàn, lắc nhẹ tay cầm và bôi trơn mỡ chịu nhiệt độ thấp.

Nếu xử lý sự cố thông thường không thể giải quyết vấn đề hoặc phát hiện các khiếm khuyết nghiêm trọng, hãy dừng vận hành ngay lập tức và đề xuất cắt điện để bảo trì. Công tác phòng ngừa cũng quan trọng không kém. Vận hành và bảo trì hàng ngày cần tăng cường kiểm tra trong điều kiện thời tiết lạnh, định kỳ thay thế mỡ chịu nhiệt độ thấp, đồng thời cải thiện khả năng làm kín và chống ẩm, từ đó giảm tỷ lệ hỏng hóc thiết bị dưới thời tiết khắc nghiệt ngay từ nguồn và đảm bảo vận hành lưới điện ổn định, an toàn.

Biên tập từ: Garca