Reaktans merujuk kepada rintangan dalam litar disebabkan oleh unsur-unsur induktif (induktansi) atau kapasitif (kapasitansi), yang mempengaruhi peralihan fasa arus berbanding voltan. Impak reaktans terhadap pengukuran tenaga utamanya tercermin dalam aspek-aspek berikut:
Penurunan Faktor Kuasa: Dalam litar yang mengandungi unsur-unsur induktif atau kapasitif, terdapat perbezaan sudut fasa antara arus dan voltan. Ini menyebabkan penurunan faktor kuasa (PF), yang didefinisikan sebagai nisbah kuasa aktif (kW) kepada kuasa semula jadi (kVA). Faktor kuasa yang lebih rendah bermaksud lebih banyak tenaga digunakan untuk membentuk medan elektrik atau magnetik daripada melakukan kerja yang berguna.
Pengukuran Tenaga yang Tidak Digunakan: Kehadiran reaktans menunjukkan bahawa sebahagian tenaga tidak digunakan untuk kerja sebenar (i.e., diubah menjadi tenaga yang berguna) tetapi untuk membentuk medan magnetik atau elektrik. Bahagian tenaga ini dirujuk sebagai kuasa reaktif (Kuasa Reaktif), diukur dalam kVar. Kuasa reaktif tidak secara langsung diubah menjadi kerja yang berguna tetapi masih memerlukan penghantaran oleh sistem tenaga.
Ralat Pengukuran: Meter elektromekanikal konvensional mungkin menunjukkan ralat pengukuran di bawah beban yang bukan sahaja resistif. Ini kerana mereka biasanya direka untuk beban resistif murni, dan perubahan sudut fasa di bawah keadaan beban yang bukan resistif murni boleh menyebabkan pembacaan yang tidak tepat.
Kejituan Meter Digital: Meter digital moden direka untuk mengambil kira beban yang bukan resistif murni dan boleh mengukur kuasa aktif dengan lebih tepat. Walau bagaimanapun, meter canggih juga memerlukan kalibrasi yang betul untuk memastikan pengukuran yang tepat apabila terdapat kuasa reaktif yang signifikan.
Penambahan Kos Elektrik: Syarikat-syarikat tenaga sering mengubah penjenisan berdasarkan faktor kuasa pengguna. Jika faktor kuasa pengguna adalah di bawah ambang tertentu, mereka mungkin akan dikenakan caj tambahan, kerana syarikat tenaga memerlukan peralatan tambahan untuk menangani kuasa reaktif.
Pengurangan Pulangan Pelaburan bagi Peralatan: Bagi pengguna industri, faktor kuasa yang rendah bermaksud pemanfaatan tenaga peralatan (seperti penjana, transformator) yang tidak efisien, yang menyebabkan pengurangan pulangan pelaburan bagi peralatan tersebut.
Untuk mengurangkan impak reaktans terhadap pengukuran tenaga, langkah-langkah berikut boleh diambil:
Pembetulan Faktor Kuasa: Meningkatkan faktor kuasa melalui kaedah seperti menambah kapasitor selari mengurangkan peratusan kuasa reaktif dan meningkatkan kejituan pengukuran tenaga.
Gunakan Meter yang Sesuai: Pilih meter yang sesuai untuk beban yang bukan resistif murni untuk memastikan pengukuran yang tepat.
Optimalkan Konfigurasi Beban: Susun beban dengan efisien untuk mengurangkan generasi kuasa reaktif dan meningkatkan keseluruhan kecekapan sistem.
Kesimpulannya, kehadiran reaktans boleh menyebabkan penurunan faktor kuasa, yang seterusnya mempengaruhi kejituan dan ekonomi pengukuran tenaga. Dengan mengambil langkah-langkah yang munasabah untuk meningkatkan faktor kuasa litar, kesan negatif ini boleh dikurangkan dengan berkesan.
