RTDs و ترموکوپلەکان: سەندەری گرمەییەکانی بنەڕەت
سەندەری گرمەییەکانی دارای بەرزخستنی ئەنتازە (RTDs) و ترموکوپلەکان دوو جۆری بنەڕەتی لە سەندەرە گرمەییەکانن. هەر دووکەی هەمان فانکشنی گرمەی چاودێرکردن پێکهاتن، بەڵام شێوازی کارکردنیان زۆر جیاوازە.
RTD پەیوەندی بەرزخستنی ئەنتازەی یەک خاڵ مەتل بەکاردێت کە بە گۆڕانی گرمەدا گۆڕێت. بە پێچەوانەیەوە، ترموکوپلە بە پێی ئەفەکتی سێبێک کار دەکات، کە لە ژێی دوو مەتلی جیاوازدا نیروی ئەنتازە (EMF) پێیدەدێت، و ئەم نیروە بە گۆڕانی گرمەدا گۆڕێت.
بەردەوامی ئەم دوویە، سەندەرە گرمەییەکانی تریش گشتی گرمەکە و تەرمیستورەکانن. سەندەرە گرمەییەکان بە چاودێرکردنی گۆڕانی ئەنتازە یان نیروی ئەنتازە کە بە گۆڕانی گرمەدا گۆڕێت کار دەکەن. مثلاً، لە RTDدا، گۆڕانی ئەنتازە گۆڕانی گرمە دەنیشێت، بەڵام لە ترموکوپلەدا، گۆڕانی EMF گۆڕانی گرمە دەنیشێت.
لەناوی، مەودا دەکەینەوە بە گۆڕانی یەکەمەکانی سەرەکی بین RTD و ترموکوپلە، بەردەوامی پێکهاتەکانی بنەڕەتی کارکردن.
پێناسەی RTD
RTD پێنجەرەی گرمە-ئەنتازە دەبێت. ئەوە گرمەی چاودێر دەکات بە چاودێرکردنی ئەنتازەی یەک خاڵ مەتل. کاتێک گرمە بەرزی دەبێت، ئەنتازەی سیم مەتل دەبێت؛ بە پێچەوانەیەوە، کاتێک گرمە بەرز نابێت، ئەنتازەی کەم دەبێت. ئەم پێنجەرەی ئەنتازە-گرمەیە گۆڕانی گرمە بە دروستی چاودێر دەکات.
مەتلەکانی بەکاردێت لەسەر RTD کە پێنجەرەی ئەنتازە-گرمەیەکی باش هەیە. مەتلەکانی ڕایجەکان پلاطینی، نیکڵ، و ماسی دەبن. پلاطینی زۆربەی کاتی بەکاردێت بەهۆی پایداری و ڕاستەوخۆییەکەی بە گۆڕانی گرمە (بە گۆڕانی -200°C تا 600°C). نیکڵ، کە ڕێکەوتەکەی کەمترە، پاش 300°C ڕاستەوخۆ نییە، و بەکاردێتەوە.
پێناسەی ترموکوپلە
ترموکوپلە سەندەرێکی تەرمۆئەلکتریکیە کە نیروی ئەنتازەی چاودێر دەکات بە پێی گۆڕانی گرمە بە پێی ئەفەکتی تەرمۆئەلکتریکی (سێبێک). ئەوە لەسەر دوو سیمی مەتلی جیاواز پێکهاتووە کە لە یەک خاڵ (ژێی چاودێرکردن) دەبەستێنرێت. کاتێک ئەم ژێیە بە گرمەدا دەبرێت، نیروی ئەنتازەی چاودێر دەکات بە پێی گۆڕانی گرمە لە نێوان ژێی چاودێرکردن و ژێی ڕێکەوت (ژێی سارد).
کۆمەڵەی جیاوازی مەتل دەتوانێت ئامادەکرێت کە گۆڕانی گرمە و خصیصەکانی چاودێر بەرهەم بدات. جۆرە ڕایجەکان:
جۆر J (آیەر-کۆنستانتان)
جۆر K (کرۆمەل-آڵومەل)
جۆر E (کرۆمەل-کۆنستانتان)
جۆر B (پلاطینی-رۆدیۆ)
ئەم جۆرە ڕایجەکانە ترموکوپلەکان بە گۆڕانی گرمە لە -200°C تا بەرهەمی 2000°C دەکەن، کەواتە ئەمە بەکاردێت بە گۆڕانی گرمەی بەرز. ترموکوپلەکان دەکەینەوە بە تەرمۆمێتری تەرمۆئەلکتریکی.
گۆڕانی یەکەمەکان بین RTD و ترموکوپلە
پێنجەرە
هەردوو RTD و ترموکوپلەش پێنجەرە و کەمەکانی خۆیان هەیە، کە بەکاردێت بە گۆڕانی کار. RTD بەکاردێت کاتێک دروستی، پایداری، و دوبارە کارکردنەوە گرنگە، وەک لە لابۆراتۆری و کۆنترۆڵی پرۆسە. ترموکوپلە بەکاردێت کاتێک گۆڕانی گرمەی زۆر، پاسەکەوتنی زۆر، و ڕێکەوتی کەم گرنگە، وەک لە گۆڕانی گرمەی بەرز. گۆڕانی نێوان دووکەی بەپێی پێویستی گۆڕانی کار دەکرێت، گۆڕانی گرمە، دروستی، پاسەکەوتن، و ڕێکەوت.
