ನೀರಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಕೇಂದ್ರವು ಅಥವಾ ಜಲಶಕ್ತಿ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೇಂದ್ರವು ಯಾವ ಮೂಲಭೂತ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ?

1. ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು

ದ್ವಾರ (ನದಿ ಬARRIER)

ಕಾರ್ಯ: ದ್ವಾರ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮೂಲಭೂತ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ನದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯವನ್ನು ರಚಿಸುವುದು. ಜಲ ಮಟ್ಟವನ್ನು ವೆಚ್ಚಿಸಿ ಸುಂದರೆ ಜಲ ಸಂಪನ್ಣಿಯನ್ನು ನಿಂತಿರುವುದರಿಂದ ಜಲದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ವಾರವು ಮೇಲ್ನಡುವಿನ ಜಲ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡು ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜಲಾಶಯದ ಜಲ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. ಇದರ ಮೂಲಕ ಜಲ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. 

ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ವಿಚಲನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ

ಕಾರ್ಯ: ಸ್ಥಳವು ಜಲಾಶಯದ ದ್ವಾರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೆ ಜಲಾಶಯದ ನಿಂದ ಜಲವನ್ನು ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸ್ಥಾನಾಂತರಿಸುವುದು. ಸ್ಥಳವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ವಾರಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಾಷ್ ಗ್ರಿಲ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ದ್ವಾರಗಳು ಜಲ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು, ಟ್ರಾಷ್ ಗ್ರಿಲ್ಗಳು ಜಲದಲ್ಲಿನ ತುಂಬಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು (ಜಾಡುಗಳು, ಕಚ್ಚಾಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ) ವಿಚಲನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ನಿರೋಧಿಸಿ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ದಾಳಿ ಚಲಾಯಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಚಲನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಮಾಣ ಟನ್ನೆಲ್ಗಳು, ಪೆನ್ಸ್ಟಾಕ್ಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಟರ್ಬೈನ್ನಿಗೆ ಜಲವನ್ನು ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಮೂಲಕ ಜಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಉದ್ದದ ದೂರದ ಪ್ರಮಾಣ ಟನ್ನೆಲ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಹೈ ಮೌಂಟೆನ್ ವ್ಯಾಲಿಯಿನಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಜಲವನ್ನು ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಡೌನ್ಸ್ಟ್ರಿಮ್ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನ ಯಂತ್ರಾಲಯದವರೆಗೆ ಪ್ರವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಟರ್ಬೈನ್

ಕಾರ್ಯ: ಟರ್ಬೈನ್ ಜಲ ಪ್ರವಾಹದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೆಕಾನಿಕಲ್ ಶಕ್ತಿಗೆ ರೂಪಾಂತರಿಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಉಪಕರಣವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಜಲ ಟರ್ಬೈನ್ನ ರನ್ನರ್ನ್ನು ಬಾದಿಸಿದಾಗ, ರನ್ನರ್ ಚಲನೆ ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಟರ್ಬೈನ್ನ ವಿಧಾನ (ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಟರ್ಬೈನ್, ಕಾಪ್ಲನ್ ಟರ್ಬೈನ್, ಟ್ಯೂಬ್ಲರ್ ಟರ್ಬೈನ್, ಇತ್ಯಾದಿ) ಆದರೆ ರನ್ನರ್ನ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಜಲದ ಪ್ರಭಾವ ಬೇರೆಯಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಮೂಲ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದರೆ ಜಲದ ಕೈನೆಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಪೋಟೆನ್ಶಿಯಲ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ರನ್ನರ್ನ್ನು ಚಲಿಸುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಟರ್ಬೈನ್ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಮುಂದಿನ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅದರ ರನ್ನರ್ ಜಲ ಪ್ರವಾಹದ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿ ಜಲದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸುಳ್ಳವಾಗಿ ಮೆಕಾನಿಕಲ್ ಶಕ್ತಿಗೆ ರೂಪಾಂತರಿಸುತ್ತದೆ, ಜನರೇಟರ್ನ್ನು ಚಲಿಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

ಜನರೇಟರ್

ಕಾರ್ಯ: ಜನರೇಟರ್ ಟರ್ಬೈನಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜೋಡಿತವಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಕ್ರಿಯೆ ಟರ್ಬೈನಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಮೆಕಾನಿಕಲ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಗೆ ರೂಪಾಂತರಿಸುವುದು. ಜನರೇಟರ್ನ ಕಾರ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರೇರಣದ ನಿಯಮದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಟರ್ಬೈನ್ ಜನರೇಟರ್ನ ರೋಟರ್ನ್ನು ಚಲಿಸಿದಾಗ ಚುಮ್ಬಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಟರ್ ವೈಂಡಿಂಗ್ಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರೇರಣ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದೊಡ್ಡ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಜನರೇಟರ್ನ ಏಕೈಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಿಲೋವಾಟ್ ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿರಬಹುದು, ಟರ್ಬೈನಿನ ಮೆಕಾನಿಕಲ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸುಳ್ಳವಾಗಿ ಉನ್ನತ ವೋಲ್ಟೇಜ್, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಗೆ ರೂಪಾಂತರಿಸಿ ದೂರದ ಶಕ್ತಿ ಸಾರಣೆಗೆ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.

ಟೇಲ್ರೇಸ್ ಮತ್ತು ಔಟ್‌ಫಾಲ್

ಕಾರ್ಯ: ಟೇಲ್ರೇಸ್ ಟರ್ಬೈನಿಂದ ಬಾಹ್ಯಗೊಂಡ ಜಲ ಪ್ರವಹಿಸುವ ಚಾನಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಜಲವನ್ನು ಡೌನ್ಸ್ಟ್ರಿಮ್ ನದಿ ಚಾನಲಿಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಔಟ್‌ಫಾಲ್ ಟೇಲ್ರೇಸ್ ಮತ್ತು ಡೌನ್ಸ್ಟ್ರಿಮ್ ನದಿ ಚಾನಲಿನ ಮಧ್ಯದ ಸಂಪರ್ಕ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಔಟ್‌ಫಾಲ್ ಮೂಲಕ ಜಲವನ್ನು ನದಿಗೆ ಪ್ರವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಡೌನ್ಸ್ಟ್ರಿಮ್ ನದಿ ಚಾನಲಿನ ಕ್ಷತಿ ಯಾವುದೇ ಕಾರಣ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಆವರಣದ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ನದಿಯ ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಲವು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಔಟ್‌ಫಾಲ್ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿ ನಾಶನ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ಯಾಲ್ಮಿಂಗ್ ಪ್ಯಾಂಡ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಜಲ ವೇಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಡೌನ್ಸ್ಟ್ರಿಮ್ ನದಿ ಮಾಡು ಮತ್ತು ತೀರದ ಕ್ಷತಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಇಟಾಯ್ಪು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ನಿಲ್ದಾಣ (ಬ್ರಾಝಿಲ್ ಮತ್ತು ಪರಾಗ್ವೇ)

ಇಟಾಯ್ಪು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ನಿಲ್ದಾಣವು ಪಾರಾನಾ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಹುಡುಗಳಿದೆ, ಮತ್ತು ಬ್ರಾಝಿಲ್ ಮತ್ತು ಪರಾಗ್ವೇ ದ್ವಾರಾ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ದೊಡ್ಡ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ದ್ವಾರವು 196 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಮತ್ತು 290 ಬಿಲಿಯನ್ ಕ್ಯುಬಿಕ್ ಮೀಟರ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಗ್ರಹ ಶಕ್ತಿಯ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಖಾಲಿ ಗ್ರೇವಿಟಿ ದ್ವಾರವಾಗಿದೆ. ಇಟಾಯ್ಪು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ನಿಲ್ದಾಣವು 700,000 ಕಿಲೋವಾಟ್ ಏಕೈಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 18 ಹೈಡ್ರೋ-ಜನರೇಟಿಂಗ್ ಯೂನಿಟ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಾಪಿತ ಶಕ್ತಿಯು 1,260,000 ಕಿಲೋವಾಟ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಬ್ರಾಝಿಲ್ ಮತ್ತು ಪರಾಗ್ವೇಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಶಕ್ತಿ ಸಾರಣೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ಆದರೆ ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆಧಾರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಅಸ್ವಾನ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ನಿಲ್ದಾಣ (ಇಜಿಪ್ಟ್)

ಅಸ್ವಾನ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ನಿಲ್ದಾಣವು ನೈಲ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇಜಿಪ್ಟ್ ದ ಮುಖ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಆಧಾರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. ದ್ವಾರವು 111 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಮತ್ತು 1,689 ಬಿಲಿಯನ್ ಕ್ಯುಬಿಕ್ ಮೀಟರ್ ಸಂಗ್ರಹ ಶಕ್ತಿಯ ಕ್ಲೇ-ಕೋರ್ ರಾಕ್ ಫಿಲ್ ದ್ವಾರವಾಗಿದೆ. ಅಸ್ವಾನ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ನಿಲ್ದಾಣವು 2,100,000 ಕಿಲೋವಾಟ್ ಸ್ಥಾಪಿತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಇಜಿಪ್ಟ್ ದ ಶಕ್ತಿ ಸಾರಣೆಗೆ, ಕೃಷಿ ಸಿಂಚಣೆಗೆ, ಮತ್ತು ನೀರಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಗುರುತಿಸುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ. ನೈಲ್ ನದಿಯ ಜಲ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಸ್ವಾನ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ನಿಲ್ದಾಣವು ಇಜಿಪ್ಟ್ ದ ಕೃಷಿ ಸಿಂಚಣೆ ಜಲ ಸಂಪನ್ಣಿಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಜಿಪ್ಟ್ ದ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ನಿವಾಸಿ ಜೀವನದ ಲಘು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾರಣೆಗೆ ನಿಖರವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.