1. Электр энергиясиннинг танада өтүш усули
Тушинашуви
Электр жудаланган объектига эришиш: Адам танаси электр жудалган кондукторга тушинашда, ампер тушунган жери орқалик танага кирет. Мисол учун, чарчакка эришиш, ўзича қилиб чиккан электр жабдуулари билан эришиш ва башкалари. Бу вактда, ампер тушунган жердан танага киради, таки тана қисмлари ва органдар орқалик ўтказилади ва негизинча ер йўқолади ёки башка земляга қосилган объектга ўтади.
Нималанган мухит электр қабул қилиш имкониятини оширидиди: Нималанган мухитда, адам танаси резистентлиги пастайади, шунда ампер танада ўтқазиш осонроқ бўлади. Мисол учун, ванналар, сузувхона ва башка нималанган жойларда, адам танаси электр жудалган объектга эришишда, ампер танада ўтқазиш имконияти кенгайади. Сув юқори электр қабул қилиш имкониягини қилади, нималанган топоги танадан кондукторларга резистентликни пастайтириши, ампер ўтқазиш рискин ошириши.
Индукция ампери
Электромагнит майдон индукцияси: Кучли электромагнит майдон яқинас, адам танаси амперни хис қила оледи. Мисол учун, юқори бозоқли электр каблларининг яқинас, трансформаторлар ва башка жойларда, адам танаси электр жудалган объектга тушинасангиз, электромагнит майдон тасири орқали, индукция ампери танада пайдо болади. Бу индукция амперининг ҳажми электромагнит майдон кучи, частотаси ва адам танаси электромагнит майдонга нисбатан joylashuvi kabi faktorlarga bog'liq.
Капаситив куплануви: Бирор вақтда, адам танаси капаситив куплануви орқали амперни хис қила оледи. Мисол учун, адам танаси юқори бозоқли конденсаторга яқин бўлганда, конденсатор тасири орқали, адам танаси ва конденсатор орасида электр майдон пайдо болади, бу танада индукция амперини пайдо болади.
2. Ампер томонидан келтирилган зиянатлардан сақланиш усуллари
Изоляция ҳимояси
Изоляция материалларidan foydalanish: Электр жабдууларига эришиш ёки электр ишларини амалга оширганда, изоляция инструментлар ва ҳимоявий жиҳозлардан фойдаланинг, масалан, изоляция перчаткалар, изоляция кесимлар ва изоляция коврик. Бу изоляция материаллар амперни танада ўтказишни тағйирлай олмайди, шунда ҳимоя беради. Мисол учун, техник хизматларни амалга оширганда, электр техниклари муваффақиятли изоляция перчаткалар ва изоляция кесимларни кийиш лозим, электр соғиниш куралларини тафтиш ва қайта қуяшни таъминлаш мақсадида.
Электр жабдууларининг изоляция қобилйетин сақлаб қолиш: Регуляр таравзда электр жабдууларининг изоляция қобилйетин текшириб, жабдуу ва проводларининг қопчиғи яхши изоляция қилинганлигин такдирлаш. Изоляция юборилган бошса, вақтида тақтирлаш ёки алмаштуриш керак. Мисол учун, проводлар қопчиғи юборилганлиги, кечиреши ва башка ҳолатларини текшириш ва кечиреши йўлда борган проводларни вақтида алмаштуриш, юборишни тағйирлаш мақсадида.
Земля ҳимояси
Жабдуулар земляга қўшниш: Электр жабдууларининг металлик қопчиғини земляга қўшниш электр соғиниш куралларини расмий тарзда тағйирлаш имкониятини камайтириши. Жабдуу юборганда, ампер земляга қўшниш кабели орқали земга ўтади, аммо адам танаси орқали эмас. Мисол учун, жойдош жабдуулар учун колдониладиган үч қутбули бор сокетда, бир қутби земляга қўшниш қутби, бу жабдуу металлик қопчиғини земга қўшниш кабели орқали бориб, ҳавфсизликни таъминлайди.
Бир хил потенциалга қўшниш: Бирор вақтда, масалан, ванналар, сузувхона ва башка жойларда, бир хил потенциалга қўшниш керак. Бир хил потенциалга қўшниш - бу имаратларда борлиқ металл қисмлар, масалан, металл трубалар, металл эшиклар ва тирнақлар, металл ванналар ва башкалар, проводлар орқали бир бирига қўшниши, бу ҳолда улар бир хил потенциалда борлиши. Бу юбориш учун борлиқ металл қисмлар орасида потенциал айырмаси пайдо бўлиши ҳолида адам танасида электр соғиниш куралларини тағйирлашни камайтириши.
Юбориш ҳимояси куралларини ўрнатиш
Юбориш ҳимояси кураллари: Уй ва саноат электрда, юбориш ҳимояси куралларини ўрнатиш электр соғиниш куралларини тағйирлаш эффектив усулди. Юбориш ҳимояси кураллари линияда юбориш амперини аниқлаш ва юбориш ампери белгиланган қийматга қуяшда энергия боришини тез кесиш, шунда адам танаси электр соғиниш куралларини тағйирлаш. Мисол учун, уйдаги юбориш ҳимояси кураллари кабель кутучисида ўрнатилади, электр жабдууларини юборганда, юбориш ҳимояси кураллари миллисекундлар орқали энергия боришини кесиши, оиланинг ҳавфсизлигини ҳимоя қилиши.
Регуляр текшириш: Юбориш ҳимояси куралларини регуляр таравзда текшириб, унинг нормал ишлаб чиқишин такдирлаш. Андаги синов тугмасини босиб, юбориш ҳимояси куралларини нормал синов қилиш имкониятини текшириш. Юбориш ҳимояси кураллари айрим ҳолатларда ишламаса, вақтида алмаштуриш керак.
Хавфсиз электр таълим-тарбияси
Хавфсизлик ҳисоби билан таълим-тарбияни кучайтириш: Жумурда хавфсиз электр таълим-тарбиясини кучайтириш, халқнинг хавфсизлик ҳисоби билан таълим-тарбияни ва қолиқ қилиш имкониятини кучайтириш. Электр хавфсизлиги ҳақида маълумотларни тушуниш, электрдан тоғри фойдаланиш усулларини билиш, билимсизлик аниқлаган электр соғиниш куралларини тағйирлаш. Мисол учун, халқга электр жудалган объектига эришишни, нималанган жойларда электр жабдууларидан фойдаланишни, электр жабдууларини самарали ишлатишни таълим бериш.
Балаларга хавфсизлик таълим-тарбияси: Азыкрақ, балаларга электр хавфсизлиги ҳақида таълим берилishi kerak, shunda elektrning xavfsizligini tushunish va elektr jabdualaridan uzoqlashishni o'rganishadi. Misol uchun, ballarni soketlarining ochilgan qismiga qo'l yoki boshqa narsalarni qo'yishni, elektr sozuvlarini o'ynatishni ta'lim berish.
