1.Pêşnûmara û Pêkhatina
1.1 Roliya Cikirîna Cihazekê ya Jeneratora
Cikirîna Cihazekê ya Jeneratora (GCB) yek demka kontrolbirindar ye ku di navbera jeneratora û transeformera dabeşkirinê de were çavkirin, wek arayê ji navbera jeneratora û şebeka elektrîkê. Fonksiyonên sereke yên wate hene: izolasyona sergûcheyên li gorî jeneratora û destpêkirina kawetirina operasyonan bi hevdayî ya jeneratora û peyda kirina şebeka. Prinsîpa karbikê ya GCB ne bide berbiyayi taybetandî ji cikirîna standard, lê, vegerekiya DC-ye bala li ser sergûcheyên fauliyên jeneratora, GCB-an pêdivînin da ku bi derbasî teker bikin ta sergûcheyên wergerî bigihin.
1.2 Pirsgirêka Sisteman Bi û Bê Cikirîna Cihazekê ya Jeneratora
Şekila 1 nîşan dadeke rêzeya gihîna sergûcheyên jeneratora li ser sistema bê Cikirîna Cihazekê ya Jeneratora.

Şekila 2 nîşan dadeke rêzeya gihîna sergûcheyên jeneratora li ser sistema bi Cikirîna Cihazekê ya Jeneratora (GCB).

Wek e derdixwaziya pirsgirêka, avantajên cihazkirina Cikirîna Cihazekê ya Jeneratora (GCB) hewce ne:
Di dema başkirina û kerkirina serastîna birî ya jeneratora de, gihîna pergalê destpêkirî ne hatiye pêdivî - tenaha gihîna cikirîna cihazekê ya jeneratora pêdivî ye, ki ew bikişaniyê ya guhertinê ya pergalê istansîyaya serbest bîn dikin.
Ger sergûchek internal di jeneratora de (ji navbera GCB), tenaha gihîna cikirîna cihazekê ya jeneratora pêdivî ye, ki ew komplikeyan operasyonan ji bo sergûcheyên birî dikin.
Piştgiriya behter ji bo transeformera sereke û transeformera pergalê ya dabeşkirinê. Ger sergûchek internal di her du transefermanan de were, jeneratora dibeşdar in ji bo sergûcheya dabeşkirinê di dema çokina dabeşe (excitation) sergûcheyê - heta dixwaza cikirîna rastîn transeformera serekeyê li serpergalê ya dabeşkirinê bi relayinga piştgiriya. Bi GCB-yek cihazkirin, jeneratora bi derbasî dibeşdar dibin, ki ew zêdetirîne ser pikstina transeformera sereke - avantaja serastî ye ji bo biranên mezburî.
Avantajê din serastî ye ku vê zêdetirîne ser pikstina jeneratora bi karbikên dixwazan (pole-disagreement) ya cikirîna rastîn. Di girêdanên jeneratora-transeforma de, cikirîna rastîn di dema dabeşkirinê de veqetandîne bi dabeşe rastîn, û di xebitandinê ya serastî de, dergeha mezin di navbera fazayê de nikare interlocking bikişîne. Lêm, dixwazan dikarin ji bo dixwazan normalî serastîn. Seriya wan vê amûrên sergûcheyên negative-sequence di statora jeneratora de, û rotorê divêkarîya zêde ye ji bo magnetic fields-negative-sequence - ki ew dikarin ji bo pikstina rastîn rotorê biderbasîne. Lêm, GCB-ên modern bi interlocking mekanîkî ya three-phase dizayn u nişan kirin, ku efektiv dikarin ji bo dixwazan binihêrin.
Ji bo sergûcheyên li gorî GCB, tenaha gihîna cikirîna cihazekê ya jeneratora pêdivî ye - bêtibîn gihîna cikirîna rastîn transeformera serekeyê - ku ew minizan impact li ser struktura şebeka girêdan û piştgiribin ên stability.
Rêzeya istansîya bi sah û bi maliyetê serastîne, ki ew dikarin ji bo installasyon, test û maliyetan binihêrin. Transeformera pergalê û switchgear-ê ya medium û rastîn dikarin binihêrin. Bi implementasyona GCB, availability-ê ya istansîya bi 0.3%–0.6% dikare zêde bike, û availability-ê ya jeneratora zêde dikare bi revenue-ê ya energy zêde bike.
2. Struktûra û Pêkhatina
2.1 Struktûra Girîng
Sistema cikirîna cihazekê esasî an jî di navbera parçeyan û malzemeyan de were çavkirin, hemî li frame-ê ya support komon. Li ser specification-ê ya purchase order, her parçeyek ji navbera taybetandî dikare binihêrin.
Dizayna standardî ya HEC/HECI-type switchgear an jî:
Cikirîna SF₆
Disconnector (isolating switch)
Earthing (grounding) switch
Capacitors
Current transformers (CTs)
Voltage transformers (VTs)
Surge arresters, shorting links, û start-up switch (ji bo Static Frequency Converter, SFC) available as optional items.
1 – Cikirîna 2 – Disconnector (Isolating switch) 3a – Earthing switch 3b – Earthing switch 4 – Shorting link 5 – Start-up switch (SFC) 6 – Capacitor
7 – Current transformer 8 – Voltage transformer 9 – Surge arrester 10 – Enclosure
Kurtaşınan SF₆ gazê taybetî ya çewitandina şimendiferê hatî ye. Pêşketên sereke û pêşketên çewitandina berendam yên din hene. Pêşketan bi mekanîzmeya serberkên çalak kirin. Sê polan ya kurtaş derbasdar in.
1 – Têkiliya vegartin 2 – Jêbirbûna (Valfeyên jêbirbûn) 3 – Oda ya çewitandina şimendiferê 4 – Îzolekirina 5 – Bina 6 – Valfeyên zeminê 7 – Têkiliya busbarên polên îzolan
8 – Transformer êndam
Binnarên navendî yên di binay GCB de hatine nîşan dide di wê figur de.

2.2 Kompozisyon û Karwerdina Binnar
1) Mekanîzmeya Çalakirina
GCB switchi HECI5-type li ser mekanîzmeya AHMA 4 bikar îstî. Wênefoto fizikî ya vê mekanîzmeyê yekemîn e:

1 – Motor kombîn (motor pumpi ewî) 2 – Kontakên alavetandin valfeyên kontrolê 3 – Kontakên alavetandin
① Modulê Operasyon:
Modul ji struktûra feroqeyê re bixweberdaye, ku mazê ewî daimî di upyari rastînê de hatî ye. Şpeêtên vekirina û vebirina dibe guherandin bi rêkên throttleyan xas.
② Modulê Depo Enerjî:
Li ser karkirina maza ewî, piston accumulator kompressêreya disc springê û depoyê enerjîya ewî dîrokî di pistona depoyê de, wekheviyên vekirina û vebirina pêşdest peyda dike.
③ Modulê Kontrol:
Nîşaneyên komandiyê elektrîkî yên ji oda baştovî re aktivîzekin valfeyên solenoida vekirina û vebirina, ku ji bo vekirina û vebirina kurtaşê valfeyên directional control hatine guhertin.
④ Modulê Adaptor (Linkage):
Di cihê rastînê pistonê de, crank arm têkilîya auxiliary switchê daşînin, ku ji bo guhertina nîşaneyên pozîsyonê vekirina û vebirina.
⑤ Modulê Pumpa Ewî:
Motor elektrîkî pumpa ewî daşînin ku maza ewî bi accumulator injekt dike, enerjîya elektrîkî bi enerjîya ewî biguheztin.
⑥ Modulê Monitoring:
Kompressiyon disc spring ê camên limit switch ê biguheztin, ku ji bo vekirina û vebirina kontakên microswitch ê biguheztin. Ev alarm signals û automatic interlocking functions ji bo oda baştovî peyda dike. (Ji bo piştguhên mazê ji werên nîşankirî, valve relief automatic open dikin ji bo parastina overpressure.)
2) Kurtaş
Kurtaş pêşketî GCB ye. Prinsîpa struktûrê wê nekarîş e, û şema funksiyonî ya wê wekheviye:

S1 – Spring limit switch S0 – Auxiliary switch SA – Position indicator Y1 – Closing coil Y2, Y3 – Opening coils 1 and 2 M0 – Energy storage motor R10 – Heater DI – Density indicator
F6 – Density monitor
3) Sistemê SF₆ Gas
Di GCB de, SF₆ gas tenha di kurtaşê, density relay, density gauge, û pipê gasanên derbasdar hatî ye.

Density monitor divîsa monitoring pressure compensatored temperature ye ku ji bo monitoring SF₆ gas density di kurtaşa sêpol (sêphase) de bikar îstî. Piştguhên mazê bi gauge pressure direkten dibe wereşandin. Ji bo piştguhên mazê ji werên nîşankirî, density monitor "REPLENISH GAS" signal peyda dikin. Ji bo piştguhên mazê SF₆ bênavî, du mikroswitch independent interlocks activate dikin ku her kes operasyonên switching an pirdebatin—kurtaş mechanic û elektrik lock out dikin.
Set points density monitor di diagrams control relevant û curves characteristic SF₆ gas density nîşankirin.
Panel control cabinet'ê primarî yên çar an:
Interlock switch
Operation counter
Operation and alarm indicators
Local operation mode buttons
4) Panela Controlê
Hemî funksiyonên mekanîzmê operasyonî ya dîveranek da panela controlê de integre kirin. Pêşketina herî paşî û çavkaniya wekariya di cizelganên kontrolê rengîn hatine nîşan bide. Komponanan kontrolê yên ji dêrokirina panela controlê şûne:
S2 – Dîvîsa Seleksyonê Lokal/Dûr: Moda operasyonî bi dîvîsa S2 hilbijartin.
Di rêjeya Dûr de, komandên tenê ji oda kontrolê sereke dikarin têkildar bikin.
Di rêjeya Lokal de, komandên tenê ji panela kontrolê ya dîveranek dikarin dest pêkirin.
Di rêjeya Lokal de, keya dîvîsa seleksyonê S2 negihînin nekin. Pirast in ku keya li oda kontrolê wergerin.
S11/S12 – Bîtonên push-button bi rojanîn ji alavên dîveranek.
5) Sistema Şeraz (Parastina Serhêla)
Diska Bursting: Ji bo serhêla êndamî (ji hêla dergusha ku dîmêkerî digire), yekemîn gas presyona navendek di demîna qeyd bike ku dersa piştguhêzê diski bursting biguhereke wê bi tevahî pressyona artikî rûnekê. Vexwendana vê tevahî parastîna serhêla navendek dike bi salbexsanda gazê SF₆.