Akım Koruyucu Nedir?

 Aşırı Akım Rölesi Nedir?

Tanım

Aşırı akım rölesi, akım değeri rölenin ayarlanan değerini aşmadıkça etkinleşmeyen bir röledir. Güç sistemindeki ekipmanları hata akımlarından korur.

İşlem Süresine Göre Sınıflandırma

İşlem süresine göre aşırı akım rölesi aşağıdaki türler halinde sınıflandırılabilir:

• Anlık Aşırı Akım Rölesi

• Ters Zamanlı Aşırı Akım Rölesi

• Belirli Zamanlı Aşırı Akım Rölesi

• Ters Belirli Zamanlı Aşırı Akım Rölesi

• Çok Ters Belirli Zamanlı Aşırı Akım Rölesi

• Son Derece Ters Belirli Zamanlı Aşırı Akım Rölesi

Anlık Aşırı Akım Rölesi

Anlık aşırı akım rölesinin işleminde bilinçli olarak girilen bir zaman gecikmesi yoktur. Röle içindeki akım çalıştırma değerini aştığında, kontakları hemen kapanır. Akımın pick-up değerine ulaştığı an ile röle kontaklarının kapanması arasındaki süre çok kısaydır.

Anlık rölenin en belirgin avantajı hızlı işlem süresidir. Akım değeri röle ayarını aştığında hemen işlemeye başlar. Bu röle, güç kaynağı ile röle arasında belirlenen bölüme karşılık gelen impedansın altındaki impedansa sahip olduğunda işlev görür.

Bu rölenin temel özelliği işlem hızıdır. Sistemi toprak hatasından korur ve ayrıca dolaşım akımlarından koruma için de kullanılır. Anlık aşırı akım rölesi genellikle çıkış besleyicisine monte edilir.

Ters - Zamanlı Aşırı Akım Rölesi

Ters-zamanlı aşırı akım rölesi, çalışma akımının büyüklüğü enerji miktarının büyüklüğüne ters orantılı olduğunda çalışır. Akım arttıkça, rölenin çalışma süresi azalır, yani işlemesi akımın büyüklüğüne bağlıdır.

Bu rölenin karakteristik eğrisi aşağıdaki resimde gösterilmiştir. Akım değeri pick-up değerinden düşükken röle aktif olmaz. Dağıtım hatlarının koruması için kullanılır. Ters-zamanlı röle üç alt türe ayrılır.

Ters Belirli Minimum Zaman (IDMT) Rölesi

Ters Belirli Minimum Zaman (IDMT) rölesi, çalışma süresi yaklaşık olarak arızalı akımın büyüklüğüne ters orantılı olan bir koruma rölesidir. Bu rölenin çalışma süresi, zaman gecikmesi ayarlanarak düzenlenilebilir. IDMT rölesinde elektromanyetik bir çekirdek bulunur. Çünkü akım büyüklüğü pick-up akımını aştığında, elektromanyetik çekirdek kolayca doyabilir. IDMT rölesi, dağıtım hatlarının koruması için yaygın olarak kullanılır. Bu tür güç dağıtım sistemlerinde gereken tepki hızı ve seçicilik arasında bir denge sağlar.

Çok Ters Röle

Çok ters röle, IDMT rölesine kıyasla daha belirgin bir ters zaman-akım karakteristiğine sahiptir. Bu tip röle, besleyiciler ve uzun mesafe iletim hatlarında uygulanır. Güç kaynağından önemli bir mesafede olduğu için kısa devre akımının büyüklüğünün hızla düşdüğü yerlerde özellikle yararlıdır. Çok ters röle, hat üzerindeki impedansın değiştiği ve kaynaktan uzaklığa bağlı olarak arızalı akımın büyüklüğünün yüksek derecede değişebileceği uzun hat bölümlerinin korunması için uygundur.

Son Derece Ters Röle

Son derece ters röle, IDMT ve çok ters rölelere kıyasla daha aşırı bir ters ilişki gösteren bir zaman-akım karakteristiğine sahiptir. Bu röle, kablolar ve transformatörler gibi ekipmanların korunmasında yaygın olarak kullanılır. Akımın pick-up değeri rölenin ayarını aştığında, son derece ters röle anında çalışabilir. Arızalı akım koşullarında bile hızlı işlem sağlar, bu da ekipmanları ciddi aşırı akımlardan korumak için önemlidir. Ayrıca, makinelere aşırı ısınmayı tespit etmek için de kullanılır, çünkü karakteristiği, aşırı ısınmayla ilişkili anormal akım artışlarına hızlı yanıt verecek şekilde ayarlanabilir.

Ters zamanlı röleler, IDMT, çok ters ve son derece ters röleler dahil, dağıtım ağları ve elektrik santrallerinde yaygın olarak kullanılır. Hata koşullarında hızlı işlem sağlama yeteneği, benzersiz hata-zaman karakteristikleri nedeniyle, çeşitli elektriksel hatalar önünden güç sistemlerini korumada onları vazgeçilmez bir bileşen haline getirir.