Foinne Electrice: Conas a Gineannar an tIomhaigh Eilectric
Is scannán fórsaíochta é an fórsa leictreacha a tharlaíonn mar gheall ar bhogadh eileactrón ó shuíomh amháin go suíomh eile i ngonraí. Is fórsaíochta déiléanach í, rud a chiallaíonn go ndéantar í as fórsaí príomha eile, cosúil le fórsaí fuinnimh, neamhspleách, solaire, gaoth, uisce, srl. Is féidir na fórsaí príomha seo a athrú ar fórsa leictreacha trí bhealaí éagsúla, ag brath ar a n-ainmhithe agus a réadacht. Sa chuid seo den alt, díreoidh muid ar na fórsaí príomha leictreacha agus conas a úsáidtear iad chun leictreachas a ghiniúint.
Cad is Fórsa Leictreach?
Tá fórsa leictreacha tar éis de dhéanamh leictreacht nó de stóráil i réimse leictreach. Is féidir fórsa leictreacha a thabhairt ar feadh ceithrech leictreacht agus a athrú ar fhoirmeacha eile fórsaíochta, cosúil le teocht, solas, fuaim, gluais meicniúil, srl. Mitear fórsa leictreacha in aonaid joules (J) nó watt-uair (Wh).
Cad iad na Fórsaí Príomha Leictreach?
Is féidir na fórsaí príomha leictreacha a chlasú i dtrí catagóir: atáthaithe agus gan atáthú. Tá fórsaí atátha ann a dtig linn a athnuachail go rialta go dúchasach nó go artificiúil i tréimhse ghearr, cosúil le fórsa solaire, gaoth, uisce, biomasa, srl. Tá fórsaí gan atáthú ann a bhfuil acu tairbhe agus nach féidir a athnuachal go héasca, cosúil le fórsaí fuinnimh, neamhspleách, srl.
Scoileann an tábla seo an fórsaí príomha leictreacha agus a bhforbairtí agus a bhfolús:
| Fórsa | Cur síos | Forbairtí | Folús |
|---|---|---|---|
| Fórsa solaire | An t-athrú solais ar fórsa leictreacha trí cheiliche photovoltaic nó plántaí téarmaí solaire. | Glan, saibhir, atáthaithe, costas íobartais íseal. | Cothroimeach, brionglóideach, costas tosaigh airde, cuireann sé ar an áit. |
| Fórsa gaoithe | An t-athrú fórsa kinetica gaoithe ar fórsa leictreacha trí thurbáin gaoithe. | Glan, atáthaithe, costas oibriúcháin íseal. | Cothroimeach, brionglóideach, garbh, tionchar radharcach, d'fhéadfadh sé a dhéanamh do shaolú. |
| Fórsa uisce | An t-athrú fórsa potenciálta uisce ar fórsa leictreacha trí damanna hidroelecraíocha nó turbáin. | Glan, atáthaithe, ionfach, costas oibriúcháin íseal, is féidir stóráil a dhéanamh. | D'fhéadfadh sé polúdú aerach agus gaistí ghlas a dhéanamh agus d'fhéadfadh sé comóradh a dhéanamh ar fhoirgnímh bia agus úsáid talún. |
| Biomasa | Costas tosaigh airde, agus tionchar comhshaoil, d'fhéadfadh sé daoine agus saolú a dhiaidhú, agus d'fhéadfadh sé a bheith mar thoradh ar chaighdeán agus méid uisce. | Atáthaithe, laghdóidh sé an fhadhb seachtra, is féidir a úsáid ar fhoirgnímh atá ann cheana. | Cothroimeach, brionglóideach, costas tosaigh airde, cuireann sé ar an áit. |
| Fórsaí fuinnimh | An t-athrú maighnéadach (cosúil le crann, cúrsaí, agus seachtra) ar fórsa leictreacha trí choimhlint nó gasú. | Saibhir, saor, ionfach, éasca a thraenáil agus a stóráil. | Gan atáthú, d'fhéadfadh sé polúdú aerach agus gaistí ghlas a dhéanamh, d'fhéadfadh sé acmhainní a dhiaidhú, agus d'fhéadfadh sé luachanna a mhéadaíodh. |
| Neamhspleách | An t-athrú fórsa fisiceach a tharlaíonn ó mháiríní raidioacta (cosúil le urán) ar fórsa leictreacha trí reacaitheoirí neamhspleácha. | An t-athrú fórsa chemicthe atá stóráilte i gcaol, olai, nó gás nádúrtha ar fórsa leictreacha trí choimhlint i phláinte téarma. | Gan atáthú, d'fhéadfadh sé seachtra raidioacta a dhéanamh, d'fhéadfadh sé risceanna sláinte agus coimirce neamhspleácha a dhéanamh, agus d'fhéadfadh sé brú a dhéanamh ar fáil urán. |
Is é an fórsa neamhspleách ceann de na fórsaí príomha leictreacha is conspóideach, mar tá forbairtí agus folús aige. Ar an láimh eile, is fórsa ionfach, mórscála, agus íseal-carbón é an fórsa neamhspleách a d'fhéadfadh laghdú a dhéanamh ar gaistí ghlas agus brú ar fórsaí fuinnimh. Ar an láimh eile, tá costas tosaigh airde, misneach oibre forleathan, ghearrtharlachtaí, agus fadhbanna um fáil urán ag an fórsa neamhspleách.
Conas a Giniúintear Leictreachas ó Fórsaí Eagsúla?
Varyonn an próiseas giniúna leictreachas ag brath ar an fórsa fórsaíochta a úsáidtear. Ach, is féidir go mór leo an mórchuid modhanna a úsáid ceann de fórsaí meicniúla a athrú ar fórsa leictreacha trí úsáid gineadóra. Is é an gineadóir seoid a athraíonn gluais ciorcalach ar fhuascadh leictreacht trí úsáid induicseacht electromagnética. Is é an prionsabal bunúsach an induicseacht electromagnética ná go ndéantar fuascadh leictreacht in ghnéadóir trí athrú réimse magnéadach.
Mar a léirítear sa diagram, is gá le tóirbín chun gineadóir a roinnt. Is é an tóirbín seoid a athraíonn sruth fluide (cosúil le uisce, steam, nó aer) ar gluais ciorcalach. Is féidir an sruth fluide a tháirgeadh trí bhealaí éagsúla, cosúil le fuinnimh fuinnimh, uisce a théarmaíodh trí neamhspleách, captaí gaoithe nó uisce kinetica, srl.
Níl gá le tóirbín nó gineadóir a dhéanamh chun leictreachas a tháirgeadh ó roinnt fórsaí leictreacha. Mar shampla, úsáideann fórsa solaire ceiliche photovoltaic chun solais a athrú go díreach ar fhuascadh leictreacht trí úsáid an efict photoelectric. Is é an efict photoelectric an t-efict gur féidir le roinnt míreanna a tharraingt ar eileactrón nuair a mbíonn siad faoi solas. Sampla eile is fuel cells, a úsáideann réagáin chemicthe chun leictreachas a ghiniúint trí chomhbhaint hidrégin agus oxaidin.
Críochnú
Is fórsaíochta thábhachtach agus ilchruthach é an fórsa leictreacha a thugann spáinne donár sochaí nua-aimseartha. Is féidir é a ghiniúint ó fórsaí fórsaíochta éagsúla, gach ceann acu a bhforbairtí agus a bhfolús. Tá roinnt fórsaí atátha agus glan, agus tá roinnt fórsaí gan atáthú agus polúdú. Tá roinnt fórsaí ionfach agus cáiliúil, agus tá roinnt fórsaí orthomeata agus breise. Mar sin, tá sé tábhachtach cothrom a dhéanamh ar tionchar comhshaoil, eacnamaíoch, agus sóisialta na fórsaí leictreacha éagsúla agus gníomhaíochtaí bunúil agus nuálacha a fhorbairt don todhchaí.
Déan Comhrá: Meas ar an orginial, maith artícle fiú roinnt, má tá bris comhchearta cuir seo scoil.
Moltaigh
