Yek Danagirina Mêzandî yên Sererastkirina û Karberdana Kontaktên Sêtînî yên Dîsafranên Bajarî 220 kV derbarên Dokan

دیسکۆنێکتەر زۆرترین جۆری بەکارهاتووی ئامێری کلیلکردنی فشاری باڵایە. لە سیستمی هێزدا، دیسکۆنێکتەری فشاری باڵا ئامێری کاراکتری فشاری باڵایە کە لەگەڵ دەستبەرکردنەوەی فشاری باڵا بۆ ئەنجامدانی کارەکانی کلیلکردن بەکاردێت. لە کاتی کارکردنی سیستمی نرمالی هێزدا، کارەکانی کلیلکردن و پشکنینی ژێرهێڵ، ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت. بەهۆی کارکردنی زۆر و پێویستی بە تێچوون بەرز، دیسکۆنێکتەر ڕۆڵێکی گەورەی هەیە لە دیزانین، دروستکردن و کارکردنی سەلامەتی ژێرهێڵ و بنکەکانی هێز.

پرینسیپ و ساختوری کارکردنی دیسکۆنێکتەر نسبەتاً سادەیە. تایبەتمەندی سەرەکییان ئەوەیە کە توانای لاوازکردنی قوس نییە؛ تەنها دەتوانن چرخەکان بکرێن یان دابکرێن لە نیشتیانی نەبوونی کارەبای بار یان کارەبای کەم (بە شێوەیەکی سەرەکی < 2 A). دیسکۆنێکتەری فشاری باڵا دەتوانرێت بەپێی ژینگەی دابینکردن بە دوو جۆری دەرئاوی و ناو خانوویی دابەش بکرێت. بەپێی ساختوری ستونە نایابەکانی تێکەڵەکە، دەتوانرێت بە ستونی تاک، دوو ستون یان سێ ستون دیاری بکرێت.

ژێرهێڵی 220 kV لە بنکەیەکی کارەبایی کارخانەی ئەلۆمینیۆم ژێرهێڵێکی کاملی ئۆتۆماتیکی کەمکردنەوەی فشارە کە نزیکەی 19 ساڵە کار دەکات. بە شێوەی سەرەکی هێزی DC بۆ 200 kA یەکەی ئالکترۆلیز دەبەخشێت و هێزی کاروبار، یارمەتیدەر و نیشتیمانی بۆ هەموو کارخانە تری جۆراوجۆری کۆمپانیا دەبەخشێت. ژێرهێڵی دەرئاوی 220 kV ئامێری GW7-220 بەکاردێت—ئامێری کاراکتری فشاری باڵای AC کە بە سێ ستون، کلیلکردنی ئاسۆیی، سێ فاز، 50 Hz و دەرئاویە.

لە کاتی دامەزراندنی ساڵی 1998 دوایە، ئەم دیسکۆنێکتەرە کاراکتری فشاری باڵای دەرئاوی توانی گواستنەوەی بەرگەری بە بیروکردی نەبوونی بار بکات و جیاکاری کاراکتری نێوان ئامێری ناکاراکتر (وەک بەرگەر و دەستبەرکردنەوەی لەسەر پشکنین) و ژێرچەماوی فشاری باڵای کاراکتر بکات. دوای 19 ساڵی کارکردن، گەرمی زۆری گشتی لە کۆنتاکتەکانی دیسکۆنێکتەر دیاری کرابوو (پێوانەی تەرمۆمەتری ڕووناکی ناڕەنگی دەگاتە 150°C)، کە هەلومەتێکی زۆر سەختی سەلامەتیدا دابوو. ئەم کێشەیە دەتوانی بانکردنی دیسکۆنێکتەری 220 kV بخرێتەوە، بوونە هۆی لەیەکچوونی فاز، کۆنتاکتی جیاواز یان کورتە چەماوی قوس—کە لەوانەیە هەموو سیستمی ژێرهێڵ بە تەواوەتی بیرۆک بکات و کارناکات.

بۆ ئەم مەبەستە، کۆکردنەوەی داتا و شیکردنەوەی ڕەگی هۆکار ئەنجامدرا، کە دواتر هۆکارە سەرەکییەکانی گەرمی کۆنتاکت دیاری کران. چارەسەری کاریگەری دەربارەیی دانرا و دواتر بۆ بەکارهێنانی گشتی پەرەی پێدرا.

ساختور و پرینسیپی کارکردنی دیسکۆنێکتەری GW7-220 کاراکتری فشاری باڵای AC دەرئاوی

ئەم دیسکۆنێکتەرە ساختوری سێ ستونی و ئاسۆیی هەیە، لە بنچینە، ستونی نایاب، سیستمی گواستنەوەی کارەبا، سویچی زەوی (جاران بەڵام نەک لە وەشانە نەزەویدارەکان) و مەکانیزمی کارکردن پێکهاتووە. بنچینەکە لە ناوبرد و پلەتی فولاد دروست کرابوو، سێ دانگە شوێنگیری هەیە: دوو تاک لە کۆتایییەکان و یەکی تری چالاک لە ناوەند. لە ناو جەستەی ناوبرددا لاگە گواستنەوە و پلەتی یەکتری هەیە. پلەتی دانگە لەژێر بنچینەکە کەوتۆتەوە بۆ بەستنی بەهێزی بنچینە. سێ جۆری بنچینە هەیە: نەزەویدار، تاکی زەویدار و دوو زەویدار. بۆ وەشانە زەویدارەکان، دانگەی سویچی زەوی لە یەک یان هەردوو کۆتایی بنچینەکە کەوتۆتەوە، سویچی زەویش لەسەری دابەزراند، بەپێی پێداویستی چرخەکان دیاری دەکرێت.

کۆمەڵە گواستنەوەی کارەبا لەسەر ستونە نایابەکان دابەزراندووە و لە کۆنتاکتی هەڵگرتوو (چەقۆی گواستنەوەی کارەبا) و کۆنتاکتی ناکاراکتر پێکهاتووە. چەقۆی دروستکراوە لە دوو تیوبی کۆپر کە بەهۆی دوو بلۆکی کۆپرەوە بەستراوە بە پۆشەی ئەلۆمینیۆم، سەری کۆنتاکتی سیلیندری لە کۆتایییەکەی کەوتۆتەوە. کۆنتاکتە ناکاراکترەکان ساختوری چەقۆیی، کۆنتاکتی چەند خاڵەکی هەیانە. هەر کۆنتاکتی چەقۆیی تەنیا یەک فنەری کشانەوەی هەیە، بۆ ئەوەی گواستنەوەی کۆنتاکتی کافی بۆ ماوەیەکی درێژ بگات بۆ ئەوەی کۆنتاکتێکی بەهێز بگرێتەوە تەنانەت لە نێوان فشاری بەرگەریشدا. فنەری گەڕانەوە کۆنتاکتی ناکاراکتر بە ئاڕاستەیەکی بچووک دادەکات بۆ ئەوەی کارەکانی کردن و داکردن بە ئاسانی و هاهمونجی بکرێن.

مەکانیزمی کارکردن هەم مۆتۆری کاراکتر و هەم دەستی هەیە. مەکانیزمی کاراکتر مۆتۆری نائاسۆنیک بەکاردێت کە گیری مەکانیکی کەمکردنەوە دەبات بۆ چالاککردنی شوێنە سەرەکی بە 180°. هێز بەواسەی تیوبی فولادی کردنەوە بۆ دیسکۆنێکتەر گوازرێتەوە، و لاگەکان ستونی ناوبردی ناوەندی بە 71° دەچێنن، کە دەبێتە هۆی داخڵبوون یان دەرچوونی کۆنتاکتە جوڵەوارەکان لە کۆتایی دوو سەری رودبەری گواستنەوە بۆ ناو کۆنتاکتە ناکاراکترەکان، بۆ تەواوکردنی کارەکانی داکردن یان کردن. سەرچاوە مەکانیکی لە لاگەکاندا خۆتەقینەوە لە کۆتایی ڕێگاکانی چالاکی. کارکردنی دەستی بۆ دامەزراندن یان کاتێک مەکانیزمی کاراکتر شکاو بێت بەکاردێت.

شیکردنەوەی هۆکاری گەرمی کۆنتاکت لە دیسکۆنێکتەری فشاری باڵای دەرئاوی

ژێرهێڵی دەرئاوی 220 kV لە کارخانەی ئەلۆمینیۆم 24 کۆمەڵی GW7-220 هەیە کە دوو ژێرچەمی 220 kV داگیرکراو، یەکەکانی ڕاستکەر #1–#4، و ترانسفۆرمەری هێزی #1 و #2 خزمهتگوزاری دەکەن، کۆی گشتی 144 کۆنتاکتی ناکاراکتر. لە کاتی تۆمارکردنی کارەبایی، گەرمی بە دیاریکردنی گەرمی، گۆڕانی ڕەنگ یان پێوانەی گەرمی زیاتر لە 70°C لە خاڵی کۆنتاکتدا دیاری دەکرێت. ئامارەکان دەریدەخەن لە ڕێی کانوونی یەکەم تا کانوونی دووەمی 2014، 13 جار وەستانی ناوخوازی هەبووە بەهۆی گەرمی کۆنتاکتی دیسکۆنێکتەر—بە میانگین 1.08 حادثە لە مانگ.

تاقیکردنەوە و شیکردنەوەی دووبارەی داینامیکی کۆنتاکت دەرخست کە هۆکارەکانی ڕەگەکە بریتین لە:

• هەر کۆنتاکتی ناکاراکتر لە شەش کۆنتاکتی چەقۆیی جیاواز پێکهاتووە کە شێوەی کۆنتاکتی خاڵەکی هەیانە، کە دەبێتە هۆی کەمبوونی ڕووبەری گشتی کۆنتاکت و بڵاوبوونەوەی نادروستی کارەبای لەسەر چەقۆکان—ناکەمووی ساختوری.

• چەندین بەشی کۆنتاکتی جوڵەوار دەبێتە هۆی گواستنەوەی کارەبا لەسەر فنەری کۆنتاکت، کە دەبێتە هۆی نرمامکردن، لەدەستدانی کشانەوە، کەمبوونی فشاری کۆنتاکت، گەشەی زیاتری ڕەوانەی کۆنتاکت و گەشەی زیاتری گەرمی.

• کاتژمێری سەختی دەرئاوی (ڕووناکی ڕۆژ، باران) لەگەڵ هەڵبژاردنی موادی ناگونجاو (فولادی ستاندارد بۆ فنەری کشانەوە و مەرووی کۆنتاکت) دەبێتە هۆی کەلەپووتی شدید، کەوتن، کشانەوەی فنەر، کەمبوونی تایبەتمەندی مەکانیکی، فشاری کۆنتاکتی ناكافي و ڕەوانەی زۆری چەرخە.

• زیانی قوس پتەک و ئۆکسیدکردنی شدیدی سطحی کۆنتاکت دروست کردووە، کە دواتر ڕەوانەی زیاتر دەکات.

نوێکردنەوە و چارەسەری پێشگیری بۆ کۆنتاکتە ناکاراکترەکان

• کۆنتاکتە چەقۆییە جیاوازەکانی سەرەوە بە هێڵی مسی ناچڕینەوە بەستەرەوە بۆ زیادکردنی ڕووبەری گشتی کۆنتاکت نێوان کۆنتاکتی جوڵەوار و ناکاراکتر.

• Tiryanên zihêdariyê û pinan biguherînin da ku hêzên zihêdariyê piştgiribizîn û girandina çavkaniya lêgerîn.

• Lêgerîna serîrê li ser rûpelên gorî û yekî nusel bikin.

• Materîalê çavkaniyê li ser rûpelên lêgerîn biceribikin da ku vêxistina berferî veqetandin û kireba parastin.

• Monîtrîna derexîn cihewtîn dibe, bi tevahî li ser navberên lêgerîn, û databaza derexîn bike.

• Birîyarên bîrkarî, têkeftin û tarîs bikin dijektoran de.

Verifikasyon û Rewşa Dijîn

Monîtrîna pas guhertina:

• Di derexîn envîroman (17°C) û şertên karkirinê de, derexîn rûpelan ji ~23°C (bêguhertin) werdigirt ên ~19°C (guhertin).

• Têkeftin bîrkarî hatiye rûpelên guhertin dibînin ku pir her dikarin jî wêneyên pereyên serkeftinê yên rûpelên bêguhertin.

Paşeyên nivîsana vê pelê, 5 unita dijektor (30 rûpel yekî) hatine guhertin. Vê hilpeyka teknîkî ya destpêkiriyê dihêj bê sernavdar bike yên GW7-220 dijektoran di xarberiya 220 kV kompaniyeyê de.

Pêşketina

Bi analîz bîrkarî yên serkeftinên derexîn rûpelan di GW7-220 dijektoran AC derexîn de, guhertinan hedefmand li ser rûpelan yekî hatine bicîh bikin û guhertin. Vê destpêkê hêzên bistînin ên amniyat û stabîlîyê yên beşdarînê hatiye bermamandin, da ku hêviyên bîrkarî yên destûr û bermamandin û xidmatdariya dijektoran GW7-220 di demên din de were bidin.