Bendak wire-aren erresistentziari ez duen eraginik badu, zergatik bikoitza egindako wire-ak ispilketak erakusten ditu, eta ez wire arrunta?

Biharko zati bat egiteak beren erresistentziari ez du inongo eragin handirik, baina kasuak konplexuago bihurtzen dira errazki biribilatutako koilak ditugunean, hala nola transformatoretan, motorretan edo elektromagnetikoetan. Koilak ez dira zatiak bakarrik; haien geometria eta biribilaldi-modua eragiten dute haien eletromagnetikoaren ezaugarrietan, bereziki auto-induktibitatean eta elkar-induktibitatean, funtsean azpimarrizko efektuak sortuz, adibidez, sparkak, zati zuzenetan gertatzen direnak.

Koil Biribilatuetan Sparkak Sortzen Dituzten Arrazoia

Induktibitatearen Efektuak

• Auto-induktibitatea: Irauneko fluxua koilan pasatzen denean, koilaren inguruan induzitzen du magne-tentsio bat. Irauneko fluxua aldaketarazi egon daiteke (adibidez, zirkuitua aktibatu edo desaktibatu egitean), magne-tentsioak aldatzen ditu, auto-induktibitate izeneko indar elektriko bat induzitzen duena. Aldaketa bruska hori tensiorik altuak sor dezake, sparkak ematen dituen.

• Elkar-induktibitatea: Errazki biribilatutako koilean, irauneko fluxu baten aldaketa beste biribilaldietan eragin duen, elkar-induktibitate deritzona. Irauneko fluxuaren aldaketa bruska tensiorik altuak sor dezake, sparkak ematen dituen.

Konduktibitatearen Efektuak

Biribilaldi arteko kapazitatea: Koilen biribilaldi arteko kapazitateagatik, irauneko fluxuaren aldaketa bruska tensiorik altuak sor dezake, sparkak ematen dituen.

Aldaketarazi Transientzia

• Deskonexioan Sparkak: Koilaren iturburu elektrikoa deskonektatzean, auto-induktibitateak gorde duen energia magnetikoak irauneko fluxua mantentzen saiatzen da, hau aitzindaritzen duena, zerbitzariaren gainean tensiorik altuak sortuz, arkuak edo sparkak ematen dituen.

• Konexioan Sparkak: Koilaren iturburu elektrikoa konektatzean, irauneko fluxuaren hastapena ere tensiorik altuak sor dezake, sparkak ematen dituen.

Zati Arruntak eta Koilak Arteko Desberdintasunak

• Geometria Estructura: Zati arruntek zuzenak edo ahula biribilatuta daude, baina koilek biribilaldi oso apurtu dituzte, auto-induktibitate eta elkar-induktibitate handiagoa sortuz.

• Eletromagnetikoaren Efektuak: Koiletatik igaro den irauneko fluxuaren aldaketa magne-tentsioan aldaketa handiak sortzen ditu, zati arrunten kasuan, aldiz, irauneko fluxuaren aldaketa magne-tentsioan aldaketa txikiak sortzen ditu, eletromagnetikoaren efektu txikiagoak ematen dituen.

• Energia Gorde: Koilak energia magnetiko handia gorde dezakete, eta irauneko fluxuaren aldaketa bruska tensiorik altuak sor dezake, sparkak ematen dituen.

Sparkak Ezabatzeko

Koiletatik igaro den irauneko fluxuaren aldaketa bruska sparkak sortzen ditu, horien ezabatzeko neurri asko hartu daitezke:

• Flyback Diodeak Erabiliz: Koilaren iturburu elektrikoa deskonektatzean, flyback diode bat irauneko fluxuarentzat bidea ematen du, auto-induktibitatea absorbatuz eta sparkak gutxituz.

• Amortigatzaile Resistorak Erabiliz: Kasu batzuetan, amortigatzaile resistor bat koilekin seriean konportzen da, irauneko fluxuaren aldaketa maila txikituz, auto-induktibitatea murriztuz.

• Soft Switching Teknikak Erabiliz: Irauneko fluxuaren aldaketa maila kontrolatuz, soft switching teknikak tensiorik altuak murriztu ditzakete, sparkak gutxituz.

Laburpena

Koilak, haien geometria unikoa eta eletromagnetikoaren ezaugarriengatik, zati arruntei baino irauneko fluxuaren aldaketa bruska denerako sparkak gehiago sortzen dituzte. Honek auto-induktibitate eta elkar-induktibitatearen efektuei esker tensiorik altuak sortzen ditu. Diseinu eta teknika egokiak erabiliz, sparkak murriztu edo ezabatu daitezke.