Qishni qamrab olishli quvvat stansiyalari

Концентрированные солнечные электростанции

Иштиёт ва линзлар ёрдамида кунон нурини қабул қилувчи қисмга жиҳатлантириш иликида суғурта этилади, бундан соң суюк нисбийликни ўтказиш ёки двигатель ишга туштиринганда электр энергияси ҳосил этилади.

Концентрирован солнечный завод - бу масштаблий CSP системадир, унда айналма ва линзлар кунон нурини қабул қилувчи қисмга жиҳатлантириш иликида суғурта этилади, бундан соң суюк нисбийликни ўтказиш ёки двигатель ишга туштиринганда электр энергияси ҳосил этилади. Концентрирован солнечный завод quyidagi komponentlardan iborat:

•   Сборщики:Булар кунон нурини қабул қилувчи қисмга чекитлаш ва йўлдан чекитлаш қилиш учун колдониладиган приборлар. Сборщики турича ташкил этиши мумкин: параболик парчалар, параболик тақичлар, чизиқсиз Френель айналмалари ва марказий қабул қилувчи қисмлар. Параболик парчалар кунон нурини чизиқсиз қабул қилувчи трубкага жиҳатлантириш иликида эгрилган айналмалар. Параболик тақичлар кунон нурини фокус нуқтасида нуқта қабул қилувчи қисмга жиҳатлантириш иликида конкав айналмалар. Чизиқсиз Френель айналмалари кунон нурини ularning ustiga chiziqsiz qabul qiluvchi trubkaga chiqarish uchun moslashtirilgan maydali aynalar. Markaziy qabul qiluvchi qismlar esa, ularning ustiga ko'rsatkichlari bor bo'lgan maydali aynalardan (heliostatlar) qurilgan bino bo'lib, kuno nuri ularning tepasida joylashgan nuqtaviy qabul qiluvchi qismga yo'naltiriladi.

• Qabul qiluvchi qismlar:  Bular qo'shilgan kuno nurini o'z ichiga oladigan va uning issiqlikni issiqlik o'tkazish suyuqlikka (HTF) utqazadigan qurilmalar. Qabul qiluvchi qismlarni ikki turga ajratish mumkin: tashqi qabul qiluvchi qismlar va ichki qabul qiluvchi qismlar. Tashqi qabul qiluvchi qismlar havo atrofida ochiq bo'lib, konveksiya va ishorat orqali yuqori issiqlik zararlariga ega. Ichki qabul qiluvchi qismlar vakuum shaxtasi ichiga joylashtirilgan va isolatsiya va evacuatsiya sababli past issiqlik zararlariga ega.

• Issiqlik o'tkazish suyuqliklari: Bular qabul qiluvchi qismlar orqali aylanib, issiqlikni jamlavchilardan energetik blokka utqazadigan suyuqliklar. Issiqlik o'tkazish suyuqliklarini ikki turga ajratish mumkin: issiqlik suyuqliklari va eritilgan solntsi. Issiqlik suyuqliklari sintetik yog'lar yoki hidrokarbonlar kabi organik suyuqliklar bo'lib, ularda yuqori kaynamoq darajasi va past donmoq darajasi mavjud. Eritilgan solntsi sodii nitrat yoki kalii nitrat kabi inorganik shoshiliklar bo'lib, ularda yuqori issiqlik kapasiteti va past buhar bosishi mavjud.

• Energetik blok: Bu yerda issiqlik turbin yoki motor bilan bog'langan generator yordamida elektr energiyasini hosil qilish uchun ishlatiladi. Energetik blokni ikki turga ajratish mumkin: buxar tsikli va Brayton tsikli. Buxar tsiklida suv HTF sifatida ishlatiladi va buxar turbinani elektr generatori bilan bog'lash uchun buxar hosil qilinadi. Brayton tsiklida havoni HTF sifatida ishlatiladi va issiqlik havosini gaz turbinani elektr generatori bilan bog'lash uchun hosil qiladi.

• Saqlanish tizimi: Bu yerda ortiqcha issiqlik keyinchalik foydalanish uchun saqlanadi, ya'ni kuno nuri bo'lmayotgan paytda yoki yuk talab yuqori bo'lganda. Saqlanish tizimini ikki turga ajratish mumkin: sezgir issiqlik saqlanishi va latent issiqlik saqlanishi. Sezgir issiqlik saqlanishida tosh, suv yoki eritilgan solntsi kabi materiallar ishlatiladi, ular issiqlikni fazasini o'zgartirmasdan haroratini oshirish orqali saqlaydi. Latent issiqlik saqlanishida fazaviy o'zgarish materiallari (PCMs) yoki termodinamik materiallari (TCMs) ishlatiladi, ular issiqlikni haroratini o'zgartirmasdan fazasini yoki kimyoviy holatini o'zgartirish orqali saqlaydi.

  
  

Koncentrirovannaya solnechnaya elektrstantsiya dizayni bir nechta omillarga bog'liq, masalan, joy sharoiti, sistem hajmi, dizayn maqsadlari va set talablari. Amma tipik dizayn uchta asosiy qismdan iborat: jamlash maydoni, energetik blok va saqlanish tizimi.

Jamlash maydoni jamlavchilar, qabul qiluvchi qismlar va HTF lar, kuno nuri orqali issiqlikni jamlash va transport qilish uchun ishlatiladi.Energetik blok turbinlar, motorlar,generatorlar va boshqa tajribalar, issiqlikni elektr energiyasiga aylantirish uchun ishlatiladi.Saqlanish tizimi tanklar, vositalar va boshqa qurilmalar, issiqlikni keyinchalik foydalanish uchun saqlash uchun ishlatiladi.

Koncentrirovannaya solnechnaya elektrstantsiya ishlashi bir nechta omillarga bog'liq, masalan, ob-havo sharoiti, yuk talabi va set holati. Amma tipik ishlash uchta asosiy rejimdan iborat: zaryad rejimi, razryad rejimi va setga ulash rejimi.

Zaryad rejimi kuno nuri ortiqcha va yuk talabi past bo'lganda sodir bo'ladi. Bu rejimda jamlavchilar kuno nuri qabul qiluvchi qismlarga jamlash orqali HTF ni issiqlikka aylantiradi. Keyin HTF energiya blokka yoki saqlanish tizimiga, sistem konfiguratsiyasi va boshqaruv strategiyasiga qarab, tejasidan o'tadi.

Razryad rejimi kuno nuri yo'q yoki yuk talabi yuqori bo'lganda sodir bo'ladi. Bu rejimda HTF saqlanish tizimidan energiya blokka o'tadi, bu yerda buxar yoki issiqlik havosi turbin yoki motorda ishlaydi va elektr energiyasini hosil qiladi.

Setga ulash rejimi set mavjudligi va foydali tarif stavkalari bo'lganda sodir bo'ladi. Bu rejimda energiya blok tomonidan hosil qilingan elektr energiyasi transformator va klyuch orqali setga taqdim etiladi. Setga ulash rejimi setda xatolik bo'lganda va backup energiya kerak bo'lganda ham sodir bo'lishi mumkin. Bu rejimda energiya blok tomonidan hosil qilingan elektr energiyasi inversor va klyuch orqali yuklarga taqdim etiladi.