Qarğış, bu mühərrikinin bir nöqtəsindən digər nöqtəyinə hava və ya qazların axınını təmin edən təzyiq fərqidir. Mühərrik sistemində qarğışa iki asılılıq səbəbi var.
Yanma prosesinin tamamlanması üçün kifayət qədər hava təmin etmək.
Yanma və isti mübadiləsi sonra sistemdən qazları çıxarmaq.
Mühərrik sistemində iki növ qarğış tətbiq olunur.
Təbii qarğış
Mücbir qarğış
Bu məqalədə təbii qarğış haqqında danışacaq. Təbii qarğış, çox böyük başlanğıc maliyyəti olsa da, heç bir işləmə maliyyəti tələb etmədiyinə görə daima tercih olunur. Təbii qarğış, mühərrik sistemində havanın təbii dövrünü təmin edir. Təbii qarğış əsasən şampanın hündürlüyinə asılıdır.
Mühərrik sistem üçün tələb olunan təbii qarğış üçün şampanın tələb olunan hündürlüyünü hesablamağa çalışırıq. Bunun üçün, qaz təzyiqi ilə bağlı iki əsas tənlikdən keçməliyik. Tənliklər
Burada, “P” hava və ya qazın təzyiqidir, “ρ” hava və ya qazın çəkisi, “g” cəzir sabiti, “h” isə hündür headin hündürlüyüdür.
Burada “V” hava və ya qazın həcmidir, “m” qaz və ya havanın kütüsü, “T” kelvin ölçüsündə ölçülən temperatur, “R” isə qaz sabitidir.
Tənlik (2) aşağıdakı kimi yazılabilir
Furnacda yanma prosesində əsasən karbon hava (O2) ilə reaksiya edir və karbon dioksidi (CO2) yaradır. Reaksiya üçün tələb olunan hava ilə nisbətən qatı karbonun həcmi nəzərə alınmayaraq kiçikdir. Bu səbəbdən, yanmadan əvvəl və sonra temperatur eyni olduğunu nəzərə alsaq, yanma üçün tələb olunan hava həcmi, yanmadan sonra yaranan qazların həcmi ilə tamamilə bərabər olduğunu düşünə bilərik. Amma bu, faktiki hal deyil. Yanma kamerasına giren hava, yanma temperaturuna görə ekstra həcm alır. Havanın aldıqları həcm, yanmadan sonra yaranan qazların həcmi ilə bərabər olacaq.
Tutaq ki, ρo 0oC və ya 273 K temperaturunda hava çəkisi, və deyək ki, To
Burada, P 0oC və ya 273 K temperaturunda hava təzyiqi, yəni To K-dır.
Eğer təzyiqi P sabit saxlayaqsa, hava və ya qazların çəkisi və temperaturu arasındakı əlaqə aşağıdakı kimi yazıla bilər,
Burada, ρa və ρg Ta və Tg K temperaturunda hava çəkisi ilə nisbətdədir.
Tənliklərdən (1) və (5)-dən, şampanın xaricindəki "a" nöqtəsindəki təzyiq ifadəsi aşağıdakı kimi yazıla bilər
Tg temperaturasında hava həcmi aşağıdakı kimi olacaq
Tutaq ki, 1 kg karbon yanmaq üçün m kg hava lazımdır, onda qazların çəkisi aşağıdakı kimi olacaq
Tənliklərdən (1) və (8)-dən, şampanın içindəki qazların təzyiqi aşağıdakı kimi olacaq
Tənliklərdən (96) və (9)-dan, şampanın xaricində və içindəki təzyiq fərqi aşağıdakı kimi olacaq
Burada, “h” ΔP qarğışı üçün tikilməli olan minimum şampanın hündürlüyüdür. Qazlar bu təzyiq fərqindən ötürü şampanın içində yuxarı doğru axın edəcəklər. Beləliklə, bu təzyiq fərqini hesablayarak, tikilməli olan şampanın təxminən hündürlüyünü asanlıqla hesablaya bilərsiniz. Təzyiq fərqi, təbii qarğış üçün şampanın hündürlüyünü hesablamaq üçün bir formul kimi təsvir edilə bilər.
Statement: Respect the original, good articles worth sharing, if there is infringement please contact delete.
