چه فرقێک هەیە لە نێوان شێوازە شارژیەکان کە دەتوانرێت بە سهێڵی خۆش بگۆڕین و ئەوان کە ناتوانرێت؟

Jiyanên Dihêrin da Cûrên Enerjî û Cûrên Enerjî yên Dilbendîn bihin

Dihêrin da cûrên enerjî dihêre ku rêkên fizîkî û kimyayî ne ku bûyer, herdem an jî girîngkirina wan rêkên. Li jêr vê gotarê li ser jiyanên dihêrin da cûrên enerjî cûrên cûr û dilbendîn hewce dikin.

Cûrên Enerjî yên Dihêr Bihin

1. Enerjî Elektrîk û Enerjî Mekanîk

• Cihazên Girîngkirina: Motorên elektrîk, jenaratore.

• Bingeh: Nisbetê girîngkirina berbi, rêka hilber.

• Sedeya: Enerjî elektrîk direkst bihin bigirîne mekanîk bi induksiyon elektromagnetîk (motorên elektrîk) û paşê (jenaratore). Wan rêkên bi pîvanên bingehîn elektromagnetîk, berbîn û girîngbir bim.

2. Enerjî Termal û Enerjî Mekanîk

• Cihazên Girîngkirina: Motorên buhar, motorên naxistîn daxistîn.

• Bingeh: Nisbetê girîngkirina berbi, lê li ser qanûnê duyem termodinamîk pişpera be.

• Sedeya: Enerjî termal bihin bigirîne mekanîk bi karîna motorên buhar (wisa motorên buhar û motorên naxistîn daxistîn). Heke nisbetê li ser qanûnê Carnot pişpera be, karên rastîn yêda nisbetê berbîn bikin.

3. Enerjî Kimyayî û Enerjî Elektrîk

• Cihazên Girîngkirina: Batarya, cellên fuel.

• Bingeh: Nisbetê girîngkirina berbi, rêka kontrol bike.

• Sedeya: Rekên kimyayî bihin bigirîne elektrîk (batarya), û paşê (elektroliz). Wan rêkên bi transferê elektron, berbîn û kontrol bike.

Cûrên Enerjî yên Dilbendîn Bihin

1. Enerjî Nukleyar û Enerjî Elektrîk

• Cihazên Girîngkirina: Berdareya nukleyar.

• Bingeh: Nisbetê girîngkirina pişper, rêka tewr û tehlîkdar.

• Sedeya: Rêkên fîzyon û fisyon nukleyar pir mîqdara enerjî derbas dandin, lê kontrolkirina wan rêkên tewr û tehlîkdar e. Heke reçetkirina çörekên nukleyar sedeya baş ê.

2. Enerjî Roshnî û Enerjî Elektrîk

• Cihazên Girîngkirina: Cellên solar.

• Bingeh: Nisbetê girîngkirina pişper, bi malpera û çevîra zorîn hatin.

• Sedeya: Enerjî roshnî bihilafê bi efektê fotovoltaik bigirîne elektrîk, lê nisbetê cellên solar yêda pişper e, genelî 15% derbas 20%. Heke nisbetê girîngkirina enerjî roshnî bi faktorên wêze roshnî, derecê, û malpera malpera zorîn hatin.

3. Enerjî Kimyayî û Enerjî Mekanîk

Cihazên Girîngkirina: Motorên roket.

• Bingeh: Nisbetê girîngkirina pişper, rêka neyê girîngbir.

• Sedeya: Girîngkirina direktî enerjî kimyayî bi mekanîk (wisa motorên roket) bi reakcyonên dahîtina bihin, ku bihin nisbetê pişper û neyê girîngbir. Pir mîqdara enerjî bi formê hejîn derbas dandin û neyê girîngbir bihin bigirîne mekanîk.

Pergalên Jiyan û Sedeyên Wan

Nas û Bingehên Fizîkî û Kimyayî:

• Dihêr Bihin: Bi rêkên fizîkî û kimyayî hilber û berbîn, wisa induksiyon elektromagnetîk û rekên kimyayî bihin bigirîne elektrîk.

• Dilbendîn Bihin: Bi rêkên fizîkî û kimyayî tewr û nisbetê pişper, wisa rêkên nukleyar û girîngkirina enerjî roshnî.

Nisbetê:

• Dihêr Bihin: Xerabkirina energî ya bihin, nisbetê berbîn.

• Dilbendîn Bihin: Xerabkirina energî ya pir, nisbetê pişper.

Girîngbir:

• Dihêr Bihin: Rêkên girîngbir ne, bi rêka girîngbir bim.

• Dilbendîn Bihin: Rêkên neyê girîngbir, girîngbir bikin.

Piştgirî Teknik:

• Dihêr Bihin: Têkniq û cihazên wekî piştgirî berbi ne û bi sererastî bikar an.

• Dilbendîn Bihin: Têkniq û cihazên wekî hêle werin û piştgirî ne.

Bi firotina wan pergala, bizanin hêsan dibînin ji bo çawa cûrên enerjî yên din ên dihêr bihin û cûrên din ên dilbendîn bihin.