स्वतन्त्र रूपमा प्रवाहित हुने आवेशहरू वा स्थिर आवेशहरूको लागि विद्युत धारा को परिभाषा के हो?
विद्युत धारा समयको साथ विद्युत आवेशको प्रवाह हो। धारा दुई मुख्य प्रकारको हुन सक्छ: स्वतंत्र रूपमा प्रवाहित आवेशबाट उत्पन्न धारा र स्थिर आवेशसँग सम्बन्धित धारा (यद्यपि ठूलो अर्थमा, स्थिर आवेश स्वयं धारा उत्पन्न गर्दैन, तर धारा उत्पन्न गर्न सक्छ)। निम्नलिखित दुवै परिस्थितिहरूको विवरण हो:
1. स्वतंत्र रूपमा प्रवाहित आवेशबाट उत्पन्न धारा
परिभाषा
विद्युत धारा कुनै दिएको छेदक अनुपातमा इकाई समयमा पार गर्ने आवेशको मात्रा रूपमा परिभाषित गरिन्छ। गणितीय रूपमा, धारा
I आवेशको समय t को सापेक्षमा परिवर्तन दरको रूपमा परिभाषित गरिन्छ:
q:
I=dq/dt
यहाँ, dq समय अन्तराल dt मा छेदक अनुपातमा पार गर्ने आवेशको मात्रा जनाउँछ।
विशेषताहरू
दिशा: परम्परागत रूपमा, धाराको दिशा सकारात्मक आवेशको गतिको दिशाले परिभाषित गरिन्छ। धातुको चालकहरूमा, धारा वास्तवमा स्वतंत्र इलेक्ट्रनहरूको प्रवाह (जो नकारात्मक आवेश लिन्छ) हो, तर धाराको दिशा वास्तविक इलेक्ट्रनहरूको प्रवाहको विपरीत धेरै मानिन्छ।
इकाइहरू: धाराको मानक इकाइ अम्पियर (Ampere, A) हो, जहाँ 1 अम्पियर इकाई सेकेण्डमा 1 कुलोम्ब आवेश पार गर्ने छेदक अनुपात द्वारा परिभाषित गरिन्छ।
उदाहरण
तारमा धारा: जब कुनै वोल्टेज तारको दुई छोरमा लगाइन्छ, त्यसमा स्वतंत्र इलेक्ट्रनहरू चालना गर्दछन्, जसले धारा बनाउँछ।
2. स्थिर आवेशद्वारा उत्पन्न धारा
परिभाषा
यद्यपि स्थिर आवेशहरू स्वयं धारा बनाउँदैन, तर उनीहरू निश्चित परिस्थितिहरूमा धारा उत्पन्न गर्न सक्छ, जस्तै क्षमतासिल्द्वारा चार्जिङ वा डिसचार्जिङ गर्दा वा आवेशहरू कुनै मध्यममा पुनर्वितरण भएको देखि।
विशेषताहरू
क्षमतासिल: जब क्षमतासिल चार्जिङ गरिन्छ, आवेशहरू शक्ति स्रोतको एक टर्मिनलबाट अर्को टर्मिनलमा जान्छ, जसले क्षमतासिलको प्लेटहरू बीच विद्युत क्षेत्र स्थापित गर्छ। यस प्रक्रियामा, धारा क्षमतासिलको बाहिरी परिपथ मा प्रवाहित हुन्छ।
डिसचार्जिङ : जब क्षमतासिल डिसचार्जिङ गर्छ, त्यसको प्लेटहरूमा राखिएको आवेश बाहिरी परिपथ द्वारा शक्ति स्रोतमा फिर्ता आउँछ, जसले धारा बनाउँछ।
उदाहरण
क्षमतासिलहरूको चार्जिङ र डिसचार्जिङ: जब क्षमतासिल शक्ति स्रोतसँग जोडिन्छ, त्यसमा धारा बाहिरी परिपथ मा प्रवाहित हुन्छ जबसम्म क्षमतासिल पूर्ण रूपमा चार्जिङ न हुन्छ; जब क्षमतासिल लोडसँग जोडिन्छ, त्यसमा फिर्ता धारा बाहिरी परिपथ मा प्रवाहित हुन्छ जबसम्म क्षमतासिल पूर्ण रूपमा डिसचार्जिङ न हुन्छ।
सारांश
विद्युत धारा समयको साथ आवेशको परिवर्तन दर हो, जो आमतौरले स्वतंत्र आवेशहरूको गतिद्वारा बन्छ। धातुको चालकहरूमा, धाराको दिशा वास्तविक इलेक्ट्रनहरूको प्रवाहको विपरीत मानिन्छ। यद्यपि स्थिर आवेशहरू स्वयं धारा उत्पन्न गर्दैन, तर उनीहरू क्षमतासिलहरूको चार्जिङ र डिसचार्जिङ प्रक्रियाहरूमा धारा उत्पन्न गर्न सक्छ।
यदि तपाईंले अझ अन्य कुनै प्रश्न वा अधिक जानकारी चाहिन्छ भने, कृपया मलाई जानाउनुहोस्!
सिफारिश गरिएको
