چییە کاتۆد رەی ئۆسکیلۆسکۆپ (CRO)؟

چی دەگەیت Cathode Ray Oscilloscope (CRO)؟

پێناسە

Cathode Ray Oscilloscope (CRO) یەکێکە لە ئامێرە سەرچاوەییەکان بۆ پێواندن، بڕیاری کردن و دیکولینەوەی موجەکان و ئەنجامە ساینەکانی ئالاکتری. وەک یەکێک لە نەخشەکانی X - Y بە هێز، دەشێت وێنەی یەکێک لە ساینەکان بەرامبەر بە ساینێکی تر یان کات. دەتوانێت موجەکان، ئەنجامە خواردنەکان و قەبارەکانی کاتدا هەڵبژێرێت لە چەقی فریکانسی گەورە (لە لایەنەکەی زۆر بەخوارەوە تا فریکانسی رادیۆ). یەکەمەکە پێشەپێدەبێت لەسەر ئەنجامی ئەلکترۆنی. ئەنجامە فیزیاییەکانی تر (ڕاوەک، تەندروستی، وەکوو) دەتوانن بە ئەنجامی ئەلکترۆنی بەڕێوەبرێنەوە بۆ دیکولینەوە.

کاریگەری سەرەکی

نقطەی روونەک (لە نەخشەی یەکێک لە ساینەکان بەرزێک بە سەر شاشی روونەک) دەڕواتە سەر شاشی بە پێی ئەنجامە ئەلکترۆنی. CROی سەرەکی بەکاردێت لە نەخشەی ئاسووی هۆریزنتال ("time base") بۆ نەخشەی چەپەڕووەوە، بە هەمان شێوە نەخشەی وەرتیکال بە کۆتایی ئەنجامە ئەلکترۆنی کە دەبێت پێشبینی بکرێت، ئەمە دەگەیێتەوە بۆ دیکولینەوەی ساینەکانی زۆر بەهێز.

کۆناکردن

ئەندامە سەرەکی:

• Cathode Ray Tube (CRT)：توبێکی بێهوا بەکاردێت بۆ بەردەوامبوونی ئەنجامە ئەلکترۆنی بە روونەک، بە گەرمکراوەکەی و چەکەکەی ئەلکترۆستاتیک (وەرتیکال/هۆریزنتال). گەرمکراوەکە پێشەپێدەبێت لە گەرمکراوەی ئەلکترۆنی بەهێز؛ چەکەکە بەردەوام دەکەن بە نەخشەی گەرمکراوە بە تایبەت بۆ رێکخستنی شاشی.

• Electronic Gun Assembly：بەردەوام دەکەن و ڕێک دەکەن گەرمکراوەی ئەلکترۆنی، پێکەوە لە گەرمکراوە، کاتۆد (بە چێشتی باریوم/سترۆنتیوم بۆ دەرکردنی ئەلکترۆن)، چەکەی کۆنتڕۆڵ (ڕێکخستنی هێزی گەرمکراوە لەگەڵ پۆتانە منفی)، و آنودەکان (بۆ بەردەوامبوون ~1500V). رێکخستن بە ڕێگەی ئەلکترۆستاتیک (بەکاردێت لە CROs).

• Deflecting Plates：دوو جۆر: “Y plates” (وەرتیکال) و “X plates” (هۆریزنتال) کۆنتڕۆڵی نەخشەی گەرمکراوە.

• Fluorescent Screen：ڕووبەری CRT (پلەک بۆ شاشیەکانی بچووک، هەڵوەڵە بۆ شاشیەکانی گەورە) بە پەرچەکەی پاشەکەوت. ئەلکترۆنەکان کە بەسەرەوە دەڕوات دەکەن روونەک (دەربڕینی نور).

• Glass Envelope：بەهێز بێهوا، بە شێوەی ئامادە. ڕووبەرەکەی ناوەوەیەکە هەیە aquadag (پەرچەکەی هەڵبژێرێتەوە بە آنودی بەردەوام) بۆ کۆمکدان بۆ رێکخستنی ئەلکترۆن.

ئامێرە کارکردن

ئەلکترۆنەکان لە کاتۆد دەڕواتە سەر چەکەی کۆنتڕۆڵ (پۆتانە منفی ڕێکخستنی هێز). بەردەوام بوون لەلایەن آنودەکان، رێکخستن، و نەخشە لەلایەن چەکەکە بە پێی ئەنجامە ئەلکترۆنی، ئەوەی بەسەر شاشی دەڕوات، پێشەپێدەبێت بە نقطەیەک بۆ ڕاگەیاندنی موجەکان.

پاش دەڕواتە سەر چەکەی کۆنتڕۆڵ، گەرمکراوەی ئەلکترۆنی دەڕواتە سەر آنودەکانی بەردەوامبوون و رێکخستن. آنودەکانی بەردەوامبوون، لە پۆتانە پلەک، گەرمکراوەکە بەردەوام دەکەن بۆ خاڵێک لە سەر شاشی.

پاش دەڕواتە سەر آنودی بەردەوامبوون، گەرمکراوەکە دەڕواتە سەر چەکەی نەخشە. لەگەڵ پۆتانە سفر لەسەر چەکەی نەخشە، گەرمکراوەکە پێشەپێدەبێت بە خاڵێک لە ناوەڕاستی شاشی. دەربکردنی پۆتانە لەسەر چەکەی نەخشەی وەرتیکال دەکات گەرمکراوەکە بەسەرەوە؛ دەربکردنی پۆتانە لەسەر چەکەی نەخشەی هۆریزنتال دەکات خاڵی روونەک بەناوەڕاستەوە.