Kismi deyiləmə prinsipinin təhlili

Kismi Deşeqin Prinsipi (1)

Elektrik sahasının təsiri altında, izolyasiya sisteminin bəzi bölgələrində deşeq baş verir və tətbiq olunan qəsdən anbarlar arasında tam nəzil etmir. Bu effekt kismi deşeq adlanır. Kismi deşeq, qazla ətraflanan anbarda yaxınlığında baş verdiyi halda, korona adı da verilə bilər.

Kismi deşeq, anbarın sərhədində, izolyatorun səthində və ya daxilində baş verə bilər. Səthdə baş verən deşeq səthin kismi deşeqi, daxilində baş verən isə daxili kismi deşeq adlanır. İzolyatorun daxilindəki hava boşluğunun içində baş verən deşeq zamanı, hava boşluğunda olan zərərlərin mübadiləsi və birikməsi, izolyatorun hər iki ucu ndakı anbarlar (və ya anbarlar) üzrə zərərlərin dəyişməsinə çatdırır. Bu iki mənbə arasındakı əlaqə ekvivalent şəbəkə vasitəsilə analiz edilə bilər.

Aşağıda, kismi deşeqin inkişaf prosesini izolyasiya ortamında kiçik hava boşluğu varsa, kross-linqed polietilen kabelinin misalını verilərək izah olunur. Kabelin izolyasiya ortamında kiçik hava boşluğu varsa, onun ekvivalent şəbəkəsi aşağıdakı kimi göstərilir:

Şəkildə, Ca hava boşluğunun kapasitansi, Cb hava boşluğu ilə ardıcıl olan mağara dielektrik kapasitansıdır, Cc isə dielektrikin qalan səliqəli hissəsinin kapasitansıdır. Hava boşluğu çox kiçikdirsə, Cb, Cc-dən və Ca-dan daha kiçik olur. Elektrodlar arasına instant qiyməti u olan AC gerilim tətbiq edildikdə, Ca-nın üstündəki gerilim ua olur.

Ua u ilə artıqca hava boşluğunun deşeq gerilimi U2-ə çatdıqda, hava boşluğu deşeqe başlayır. Deşeq zamanı yaranan kosmik zərərlər elektrik sahası yaratır, bu da Ca-nın üstündəki gerilimin ciddi şəkildə U1 qalıq gerilimə endirməsinə səbəb olur. Bu andan sonra, ishik söndürülür və bir kismi deşeq dövrü başa çatır.

Bu proses zamanı, uyğun kismi deşeq akımı impulsu formalaşır. Deşeq prosesi çox qısa və anında başa çatmaqla qəbul edilə bilər. Hava boşluğu hər dəfə deşərkən, onun gerilimi anında Δua = U2 - U1 qədər endir. Tətbiq olunan gerilim davam edərək yüksəldikcə, Ca yenidən şarj olur və ua tekrar U2-ə çatdıqda, hava boşluğu ikinci dəfə deşeqe başlayır.

Kismi deşeq baş verən andan, hava boşluğu gerilim və akım impulsları yaratır, bu da sırasıyla xəttin içində hərəkət edən elektrik və maqnit sahalar yaradır. Bu sahalara əsasən, kismi deşeqin aşkar edilməsi mümkündür.

Faktiki aşkar edilmə zamanı, hər bir deşeqin (yəni impulsün hündürlüyü) eyni olmadığı aşkar edilir və deşeqlər əksər hallarda tətbiq olunan gerilimin amplitudunun mutlak dəyərinin artma evrəsində baş verir. Yalnızca deşeq çox güclü olduğunda, gerilimin amplitudunun mutlak dəyərinin azalma evrəsinə uzana bilər. Bu, praktikada, bir neçə hava balonu eyni anda deşeqe başlamaq, və ya yalnız bir böyük hava balonu var olsa da, hər bir deşeq balonun tam sahasını örtməyəcək, yalnız bir lokal əraziyi örtə bilər.

Əlbəttə, hər bir deşeqin zərə miktari eyni olmayacaq və hətta tərs deşeqlər də ola bilər, bu da orijinal olaraq birikmiş zərəlləri neutrallaşdırmayacaq. Bunun yerinə, pozitiv və negativ zərələr hava balonun duvarına yaxın birikəcək, bu da balon duvarı boyunca səth deşeqinə səbəb olacaq. Buna əlavə, hava balonun duvarına yaxın sahə limitlidir. Deşeq zamanı, balonun daxilində dar idarəedici kanal formalaşır, bu da deşeq zamanı yarandıqda birikən bir qismi zərələrin sızmasına səbəb olur.