چۆن ڕووبەری برق و ئالاکەی برق و ئێلکترونەکان لە سیمەکان، کەبلەکان، و ماتەکاندا جیبەش دەکەن

Hareketi têl, kabellar û metallerda yek fenomen fizîkî serbestî ye ku elektronan ve mînavên materyalan derveyan de dike. Ji navbera li vir vê procesê bêtirin şikastkirina:

1. Konsepti Elektronên Serbest

Di metaller û materyalan derveyan de, çendnî elektron serbest hene. Elektronên serbest ya wan nekên atomî nayê tevîbûn û dikarin daşîn bekar bi material da. Hejmar zorî elektronan serbest babetiya ku metaller derve yên bikarhatin ji bo dîrokê.

2. Etkiye Sahanê Elektrîkî Derve

Heke gerê (ya sifatê sahanê elektrîkî derve) di material derveyan de dest pê kî, elektronan serbest hatine etkiyebûn ji sahanê elektrîkî û dest pê hejiyên herî biguherînin. Herî sahanê elektrîkî dereceyê elektronan biguherîne. Serbesta, sahanê elektrîkî ji terminal pozîtif ji terminal negatif digerî, û elektronan ji terminal negatif ji terminal pozîtif digerî biguherîne.

3. Guherîna Direksiyonî Elektronan

Li seretî sahanê elektrîkî, elektronan serbest dest pê guherîna direksiyonî biguherîne, ke current formê. Dereceyê currenta ji guherîna pozîtif charge bigihate, ku pêşîn guherîna serbesta elektronan e. Buna, dema ma wirin current ji pozîtif ji negatif digerî, wê ya tu werin elektronan ji negatif ji pozitif digerî biguherîne.

4. Tirkîbiyek Bi Rêzikê

Di dema guherînan de, elektronan serbest bi rêzikê materiala (rêzikên atomî) tirkîbîyek biguherîne. Îro tirkîbîyan elektronan tarkanî biguherîne, dereceyê guherînan biguherîne û velociyên navbera wan dikin. Vê tarkanîyek yekî sereçan rezyistanse ye.

5. Current Density

Current density (J) ji current per unit cross-sectional area û di formulê de were nîşan kirin:

J= I/A

ku I ji current û A ji cross-sectional area of the conductor e.

6. Ohm's Law

Ohm's Law li seretî current, voltage, û resistance bêtirin şikastkirina:

V=IR

ku V ji voltage, I ji current, û R ji resistance e.

7. Properties of Conductive Materials

Materyalan derveyan yên din çend property derveyan yên din hene, ku bi electronic structure û lattice structure were depandike. Mînase, copper û silver derveyan yên bikarhatin hene ji ber ku wan çendnî elektron serbest hene û resistivity ên bicîkan hene.

8. Effect of Temperature

Temperature li seretî conductivity impact zorî hewce. Serbesta, heke temperature biceribîne, lattice vibrations materiala intensify, frequency of electron-lattice collisions increase û leading to higher resistance. Ev yekî ji bernamek ji ber ku resistance of conductors at higher temperatures increase.

9. Superconductivity

Li seretî certain specific conditions, some materials can enter a superconducting state, where resistance drops to zero, allowing current to flow without any loss. Superconductivity typically occurs at very low temperatures, but recent research has discovered some high-temperature superconducting materials.

Summary

Hareketi current di têl, kabellar û metaller de ji guherîna direksiyonî elektronan serbest bi seretî sahanê elektrîkî derve were dirav. Tirkîbîyan elektronan bi lattice materiala resistance cause. Properties of conductive materials, temperature, û other factors all influence the efficiency of current transmission. Understanding these basic principles helps in better designing and applying conductive materials and circuits.