چه پیوندێک هەیە لە نیروی ئەلکترۆمەگنێتیکی و ئەلکترۆو مەگنێتیزمو؟

Dêha Elektromanyetîk (EMF) yek ji çar çewtên herêmî a fizîk e ku bîraçavên elektrîk ên di navbera barkên da û bîraçavên manyetîk ên di navbera barkên manyetîk da hejmar dê. Dêha elektromanyetîk guhertina navbera sêwên elektrîk û manyetîk e. Ji bilvegirî detayda li ser dêha elektromanyetîk û pêşkeftina we li ser elektrîsîne û manyetîsîne:

Guhertina navbera barkên elektrîk

• Sêwa elektrîk: Heta barki elektrîk biyê, sêwa elektrîk di derveyê de dest pêkirin. Sêwa elektrîk yek sêwiyê vektoryal e ku dereceya wê ya li ser dereceya hêza ku di navbere barki positivê de hatî. Gûrça sêwa elektrîk berbendî ye ku bi gavê barkê û be giranîna tirkê (qanûna Coulomb).

• Qanûna Coulomb: Qanûna Coulomb bîraçavên navbera barkên du naverên bi tevahî nehatî. Heke du barkan bi îmada yek yîn (bark yek yîn), hêzê repulsiv di navbera wan de hatî; Eger îmada bark bi tevahî nehatî (bark an jî bark), hêzê tarîk hatî.

Guhertina navbera barkên manyetîk

• Sêwa manyetîk: Heta barki elektrîk (yani barki bi hilkerî) biyê, sêwa manyetîk di derveyê de dest pêkirin. Sêwa manyetîk yek sêwiyê vektoryal e ku dereceya wê ya li ser dereceya hêza ku di navbere barki positivê de bi dereceya hilkerî hatî (hêza Lorentz). Gûrça sêwa manyetîk berbendî ye ku bi gavê barkê û be giranîna tirkê.

• Hêza Lorentz: Hêza Lorentz hêza ku li ser barki bi îmara dikare hatî heta ku bi sêwa manyetîk hatî. Dereceya hêza perpendikular e ku bi dereceya hilkerî barki û dereceya sêwa manyetîk hatî.

Induksiyon elektromanyetîk

• Qanûna Faraday li ser induksiyon elektromanyetîk: Heta sêwa manyetîk biguhere di navbera loopê biyê, EMF di loopê de dest pêkirin, ku bi rastînîna barki elektrîk hatî. Ev şev û induksiyon elektromanyetîk nehatî.

• Eqsasyonên Maxwell: Eqsasyonên Maxwell yek rêzikê matematîkî ye ku bîraçavên sêwên elektromanyetîk derbas dibe. Eqsasyonan wê rengazê intrinsîk di navbera sêwên elektrîk û manyetîk de wergerandin, yani sêwa elektrîk ku biguhere sêwa manyetîk dide, û sêwa manyetîk ku biguhere sêwa elektrîk dide.

Malpera elektromanyetîk

Malpera elektromanyetîk: Malpera elektromanyetîk bi guherandina sêwên elektrîk û manyetîk perpendikular û perpendikular di dereceya malpera hatî. Malpera elektromanyetîk bi hêza cizîrî da ku bi hêza rojê ve hatî.

Yekbûyî dêha elektromanyetîk

Têkiliyên relativistik: Di rêzikê relativity de, sêwên elektrîk û manyetîk bi navên din aspektên yek fenomen fîzikî nehatî. Heta frameyê referans biguhere, sêwên elektrîk û manyetîk bi navên din hatek hatek bikin.

Pêşkeftina

Dêha elektromanyetîk yek terim guhertî ye ku bîraçavên elektrîk ên di navbera barkên da û bîraçavên manyetîk ên di navbera barkên manyetîk da hejmar dê. Wê bi guhertina sêwên elektrîk û manyetîk dest pêkirin, û bi teoriyên we li ser induksiyon elektromanyetîk û eqsasyonên Maxwell dibe. Dêha elektromanyetîk di scale macro de we li ser guhertina sêwên elektrîk û manyetîk û di scale mikro de we li ser guhertina navbera barkên bi îmara dikare hatî. Dêha elektromanyetîk yek ji çewtên herêmî û mohemîn a tevahî ye, ku bi pir sedema li ser pêşkeftina zanist û teknolojiya modern û jîyanî rojane hatî.